Çıkarım yapma becerisi , metinde açıkça verilmeyen bilgileri bulma ve anlamsal boşlukları doldurma yeteneğidir. Bu süreçte bilinenlerden bilinmeyene doğru gidilir ve metindeki örtük bilgiler keşfedilmeye çalışılır
Çıkarım yapma becerisinin bazı unsurları:
Çıkarım yapma becerisi, okuduğunu anlama sürecinin ayrılmaz bir parçasıdır ve eğitim-öğretim faaliyetlerinin her seviyesinde geliştirilmesi hedeflenmelidir
Üst düzey düşünme becerileri, Bloom'un bilişsel alanın altı aşaması temelinde şu şekilde sınıflandırılabilir: 1. Bilgi: Bilginin hatırlanması veya anlaşılması. 2. Kavrama: Anlama, çevirme, başka sözcüklerle anlatma, yorumlama yeteneği. 3. Uygulama: Bilgiyi kullanma ve bir ortamdan diğerine transfer etme. 4. Analiz: Ayrıntıları saptama ve bir durumun parçalarını ayrıştırma yeteneği. 5. Sentez: Parçaları birleştirerek büyük resmi oluşturma. 6. Değerlendirme: Bir değeri veya bilgiyi uygun kriterler kullanarak sorgulama.
Düşünme becerileri eğitimi, bireylerin zihinsel yeteneklerini geliştirmelerine yardımcı olur ve şu faydaları sağlar: Karar verme yeteneği: Düşünmeyi öğrenen bireyler, karar verme süreçlerinde daha bilinçli ve mantıklı adımlar atar. Problem çözme kapasitesi: Karşılaşılan problemlere farklı açılardan bakabilme yeteneği kazandırır. Eleştirel bakış açısı: Birey, aldığı bilgiyi sorgular ve eleştirir, bu da yanıltıcı bilgilere karşı korunma ve doğru bilgiye ulaşma kapasitesini artırır. Yenilikçilik: Düşünen bireyler, toplumun karşılaştığı sorunlara yaratıcı çözümler üretebilir. Bireyler arası anlayış: Farklı düşüncelere sahip bireylerin bir araya gelmesi, toplumun daha toleranslı ve anlayışlı olmasını teşvik eder. Ayrıca, düşünme becerileri eğitimi, öğrencilerin akademik süreçlerinde ihtiyaç duydukları sözel, sayısal, dil gelişimi, problem çözme, anlama ve kavrama gibi temel becerileri de geliştirir.
Çıkarım yapmak için sorulan sorular genellikle metinde doğrudan belirtilmeyen, ancak mevcut bilgiler ışığında ulaşılabilecek anlamların elde edilmesi amacıyla sorulur. Çıkarım yapmak için sorulabilecek soru örnekleri: "Bu da ………….dığını gösterir?" "O halde, sonuç olarak, öyleyse, demek ki, neticede, sonuçta..." Ayrıca, saptama ve yorum içeren sorular da çıkarım yapmayı gerektirir. Saptama ve yorum içeren soru örnekleri: "Romanın son sayfasında yazarın adı geçiyor." "Bu öyküde anlatılanlar gerçek hayattan alınmış." Çıkarım yaparken, metindeki ipuçları, bağlam, ön bilgi ve dolaylı anlamlar dikkate alınır.
Mantıksal düşünme becerileri şunlardır: Analitik düşünme. Eleştirel düşünme. Problem çözme. Yaratıcı düşünme. Karar verme. İlişkilendirme. Ayrıca, mantıksal düşünme becerileri arasında tümdengelim ve tümevarım yoluyla akıl yürütme, soyut yapıları tanıma, bağıntıları ve ilişkileri ayırt etme, karmaşık hesaplamalar yapma ve bilimsel yöntemi kullanma gibi yetenekler de yer alır.
Bilimsel süreç becerileri, fen bilimlerinde öğrenmeyi kolaylaştıran, öğrencilerin aktif olmasını sağlayan ve öğrenmenin kalıcılığını artıran temel becerilerdir. Bazı bilimsel süreç becerileri: Temel beceriler: gözlem yapma; sınıflama; ölçme; verileri kaydetme; tahmin etme. Nedensel beceriler: önceden kestirme (tahmin yapma); değişkenleri belirleme; verileri yorumlama; sonuç çıkarma. Deneysel beceriler: hipotez kurma; verileri kullanma ve model oluşturma; deney yapma; değişkenleri değiştirme ve kontrol etme; karar verme.
Kritik düşünme becerileri şunlardır: Basit ve net sorular sorma. Önyargılara dikkat etme. Farklı kaynaklardan yararlanma. Tersten düşünme. Ayıklamak. Bağlantılandırmak. Çözümlemek. Eleştirmek. Hipotez oluşturmak. Plan yapmak. Kritik düşünme, bilgiyi etkili bir şekilde elde etme, karşılaştırma, değerlendirme ve kullanma yetenek ve eğilimini içerir.
Mantıkta çıkarım çeşitleri şu şekilde sınıflandırılabilir: Doğrudan çıkarım. Dolaylı çıkarım. Dolaylı çıkarım türleri: Kıyas (sillojizm). Zincirleme kıyas veya zincirleme çıkarım. Ayrıca, geçerli ve geçersiz çıkarımlar olarak da bir ayrım yapılabilir. Diğer çıkarım türleri: Döndürme ve ters döndürme. Şartlı (hipotetik) kıyaslar. Ayrık öncüllü kıyaslar. Dilemma.
Eğitim
Çokgenlerde köşegen açı ortay özelliği nedir?
Çıkarım yapma becerisi nedir?
Çocuklarla İngilizce nasıl konuşulur?
Örtük ve açık ne demek felsefe?
Çevre uzunluğu 24 cm olan bir diktörtgenin alanı en fazla kaç cm2 olabilir?..
Zeka skalası kaç olmalı?
Öğrenci belgesi için okula gitmek gerekir mi?
Çocuk gelişimi genel tanımı nedir?
ÖSYM yerleştirme belgesi nasıl alınır?
ÖABT matematik için hangi konu anlatımlı?
Çiçekli bitkilerin üreme organına ne denir?
Çekirdek yüküne örnek nedir?
Zemin dokusunu ne belirler?
Öğretim üyeleri kaç yıl görev yapar?
Öğretici ve sanatsal metinler nelerdir?
Çırak bizde ne iş yapar?
Çizgilerin kesiştiği noktaya ne denir?
Çocuk esirgeme kulübünün amacı nedir?
ÖABT edebiyat deneme PDF nereden indirilir?
Yukarı aşağı hareket eden cisimlere örnek nedir?
Önlisans büro personeli ekpss'ye girebilir mi?
Öğrenmenin en etkili yolu nedir?
Çiçeklerin atası nedir?
Yöksis ve Yökatals aynı mı?
Ücretli öğretmenlik yapmak mantıklı mı?
Çocuk gelişimde hangi dersler zor?
Zaç yağı formülü nedir?
ÖSYM giriş şifresi e-posta ile gönderilir mi?
Yöksis'e kimler girebilir?
Öğretim modelleri kaça ayrılır?
Öz ısı ve sıcaklık aynı şey mi?
Çevre nedir matematikte?
Yükseltinin az olduğu yerler nerelerdir?
Öz ısı ve hal değiştirme ısısı aynı şey mi?
Çift çenekli bitkiler nelerdir?
Yüzde bir ve yüzde on nasıl ayırt edilir?
YÖK İmamoğlu'nun diploması için ne dedi?
Çözünürlük ve çözelti türleri nelerdir?
Yumurta ana hücresinden yumurta hücresi nasıl oluşur?
Öğrenci diploma işlemleri nasıl yapılır?