Ünlü düşmesi, bir ses olayıdır ve ek alma sırasında kelimenin yapısında meydana gelen bir değişikliktir
"Keşfetmek" kelimesinde ünlü düşmesi vardır.
Ek, dil bilgisinde sözcüğün kök ya da gövdesine sonradan eklenen bir biçim birimidir. Eklerin bazı işlevleri: Yeni bir kelime türetme. Kelimelerin cümle içindeki görevlerini belirleme. Kelimeleri anlam bakımından tamamlama. Ekler, konumlarına ve işlevlerine göre farklı türlere ayrılır: Konumlarına göre: ön ek, son ek, iç ek. İşlevlerine göre: yapım eki, çekim eki.
Evet, "otur-muş" kelimesinde ünlü düşmesi vardır. Ünlü düşmesi, genellikle ikinci hecesinde dar ünlü (ı, i, u, ü) bulunan sözcüklerde, ünlüyle başlayan bir ek alındığında görülür.
Ünlü daralması ve ünlü düşmesi farklı ses olaylarıdır. Ünlü daralması, Türkçede "a" ve "e" geniş ünlüleri ile biten fiillere "-yor" eki getirildiğinde, bu ünlülerin daralarak "ı", "i", "u" veya "ü" dar ünlülerine dönüşmesi durumudur. Ünlü düşmesi ise, son hecesinde dar ünlü bulunan (ı, i, u, ü) bir kelime ünlüyle başlayan bir ek aldığında, son hecedeki dar ünlünün düşmesidir.
Hayır, "hızla" kelimesinde ünlü düşmesi yoktur. Ünlü düşmesi, genellikle ikinci hecesinde dar ünlü (ı, i, u, ü) bulunan iki heceli kelimelerde, ünlü ile başlayan bir ek alındığında gerçekleşir. "Hızla" kelimesi bu kriterlere uymamaktadır.
Ünlü düşmesi olmayan kelimeler şunlardır: Özel isimler: Arkadaşın Ömür'e selam söyle. Belirli kelimeler ve ekler: "İçeri", "dışarı", "ileri", "şura", "bura", "ora", "yukarı", "aşağı" gibi sözler ek aldıklarında sonlarında bulunan ünlüler düşmez. "-la, -le" ve "-ar, -er" ekleri eklendikleri bazı sözcüklerde ünlü düşmesine neden olmaz. "İdi, imiş, ise" ek fiilleri bitişik yazıldığında başlarındaki "i" harfi düşmez. Örnekler: "içeride", "dışarıda", "ileride", "şurada", "burada", "orada", "yukarıda".
Ünlü daralmasına neden olan ekler şunlardır: -yor şimdiki zaman eki; -ma/-me olumsuzluk ekleri. Ayrıca, "de-" ve "ye-" fiil köklerine gelecek zaman, istek kipi, sıfat-fiil ve zarf-fiil eki getirildiğinde veya başka bir ek getirilip de araya "-y-" kaynaştırma harfi girdiğinde, bu seslerde (a, e) daralma olur. Örnekler: sakla + yor > saklıyor; dile + yor > diliyor; koşma + yor > koşmuyor.
Blog
Çinliler neden alfabeyi bıraktı?
İhtiyarlar ne iş yapar?
Çin burcu en iyisi hangisi?
Çin'de kaplan hangi burç?
Önce ve sonra ile ilgili cümleler nelerdir?
Çünkü ve neden arasındaki fark nedir?
İngilizce fiillerin ikinci ve üçüncü hali aynı mı?
Çeperi sağlam ne demek?
İngilizce isimler nasıl çoğul yapılır?
İktibas ve alıntı aynı şey mi?
Özlü söz söylemek ne demek?
Önce redif mi bulunur kafiye mi?
Üvey kardeş neden rüyaya girer?
Önceden satış ne demek bulmaca?
Üzüntü bulmaca cevabı nedir?
Öksüz kız ne demek TDK?
Çoğul biçimbilimi nedir?
İndicator ve indice arasındaki fark nedir?
Önsezi nasıl yazılır TDK?
İbare ve ifade arasındaki fark nedir?
Çift halka işareti ne anlama gelir define?
İngilizce deyimler ve atasözleri neden önemlidir?
Ölüleri kimler yıkayabilir?
Özne ve öznelerarasılık ne demek?
Özürlü insan ne demek TDK?
İlelebet ve ilelebet muhafaza ve müdafaa etmek ne demek?
Öyküleyici ve açıklayıcı anlatım arasındaki fark nedir?
Özel harekatta keskin nişancılık eğitimi kaç ay?
Çin Ay Yeni Yılına neden Ejderha Yılı deniyor?
Üslupta nasıl noktalama işareti kullanılır?
Ümraniye eskiden nereye bağlıydı?
Çılgın Sayısal Loto 1 kolonda kaç rakam var?
İngilizce adres kısaltmaları nelerdir?
İngilizce aksanımı nasıl tahmin edebilirim?
Ünlü düşmesi ek mi?
Çim havalandırmak için hangi bıçak kullanılır?
İmale ve tefile nedir?
Özbekistan'ın resmi dili İngilizce mi?
İngilizce günler ve aylar nasıl yazılır?
Ünlü daralması ve ünlü değişimi aynı şey mi?