Çarpan, çarpım ve kalan kavramları, matematikte çarpma ve bölme işlemlerinde kullanılan terimlerdir:
Ayrıca, bir çarpma işleminde verilmeyen çarpanı bulmak için çarpım, verilen çarpana bölünür. Bir bölme işleminde ise bölünen, bölen ile bölümün çarpımının kalan ile toplamlarına eşittir
Bir çarpma işleminde çarpanlardan biri 10, diğer çarpan 5 ise çarpım 50'dir. Çarpım = Çarpan x Çarpan 50 = 10 x
Bir çarpma işleminde çarpım 360, çarpanlardan biri 14 olduğuna göre diğer çarpan 25,71'dir. Bu sonuca ulaşmak için, çarpım ÷ çarpan = diğer çarpan (yaklaşık 25,71) işlemi yapılır.
Bir çarpma işleminde çarpım 1152 ve çarpanlardan biri 48 ise, diğer çarpan 24'tür. Çözüm: 1152 : 48 =
Diğer çarpan 9 ise, çarpımı 81 olan iki sayıdan birisi de 9 olur.
Çarpanlardan biri 1 azalırsa çarpım, diğer çarpan değeri kadar azalır. Örneğin, 4x5=20 işleminde çarpan 1 azaltıldığında 4x4=20 olur ve çarpım 4 azalır.
Çarpım tablosunda bir sayının çarpanı, o sayının kendisiyle veya 0 eklenerek katları arasında yer alır. Örneğin, 5 sayısının çarpanları 5, 10, 15, 20... şeklindedir. Bir sayının çarpanlarını bulmak için şu yöntemler kullanılabilir: 1 ve sayının kendisi: 1 ve sayı, her pozitif tam sayının çarpanıdır. Kalansız bölme: Sayı, 1'den başlayarak karesi sayıya eşit veya daha küçük olan tüm tam sayılarla kalansız bölünerek çarpanları bulunabilir. Çarpan bulma konusunda daha fazla bilgi için matematikdelisi.com sitesindeki "Çarpan Nedir? Çarpanın Özellikleri" başlıklı yazı incelenebilir.
Çarpanlar ile çarpım arasındaki ilişki şu şekilde özetlenebilir: Çarpma işlemlerinde birinci çarpan 1 artırıldığında, çarpım ikinci çarpan değeri kadar artar. Çarpma işlemlerinde birinci çarpan 1 azaltıldığında, çarpım ikinci çarpan değeri kadar azalır. Bu ilişkiyi bir örnekle açıklamak gerekirse, Ali'nin 3 TL değerinde 3 tane ekmek alıp fırıncıya 9 TL ödemesi, daha sonra 4 tane ekmek alıp 12 TL ödemesi durumu ele alınabilir. Bu ilişkiyi daha iyi anlamak için çarpım tablosu üzerinde de inceleme yapılabilir.
Eğitim
Çevre uzunluğu 6,4 metre olan karenin alanı kaç cm2'dir?
Çarpan çarpım kalan nedir?
Zilyon sayısı kaç?
Çalışmanın önemi nedir?
Çekme kat ne işe yarar?
Çanakkale jandarma eğitim merkez komutanlığı ne iş yapar?
Ölü incelenmesine ne denir?
Çok kitap okumak beyni yorar mı?
Ölçek hesaplama nasıl yapılır?
Özel eğitime ihtiyacı olan bireylerin eğitimi hangi iki şekilde yapılır?..