Öğretici metinler , bilgi vermek, öğretmek ve açıklamak amacıyla yazılan metinlerdir. Bu metinlerde dil, göndergesel işlevde kullanılır ve genellikle kelimelerin ilk anlamlarıyla oluşturulur. Öğretici metinlere örnek olarak makale, deneme, bilimsel yazı, haber ve fıkra verilebilir
Sanatsal metinler ise estetik zevk vermek, duyguları harekete geçirmek ve insan ruhunu yansıtmak amacıyla yazılır. Bu metinlerde dil, şiirsel veya sanatsal işlevde kullanılır ve mecazlı ifadeler, söz sanatları sıkça yer alır. Sanatsal metinlere örnek olarak şiir, roman, hikâye, tiyatro ve deneme verilebilir
Bazı metin türleri hem öğretici hem de sanatsal olabilir :
Öğretici metin türleri şu şekilde gruplandırılabilir: Tarihî metinler: Tarih olaylarının ele alındığı, anlatıldığı metinlerdir. Felsefî metinler: Felsefî konuları ve felsefenin varlık, bilgi, değer gibi konularını ele alan metinlerdir. Bilimsel metinler: Bilimsel araştırmaları açık ve kesin bir dille, delillere dayanarak anlatan metinlerdir. Gazete çevresinde gelişen metin türleri: Makale, mülakat, haber yazısı, deneme, sohbet, fıkra, eleştiri, röportaj gibi gazete çevresinde oluşan metinlerdir. Kişisel hayatı konu alan metin türleri: Hatıra (anı), gezi yazısı, biyografi, mektup, günlük gibi kişisel hayatla ilgili olan metinlerdir. Ayrıca, öğretici metinler şu şekilde de sınıflandırılabilir: Felsefi metinler: Otobiyografi, söylev. Tarihi metinler: Biyografi. Bilimsel metinler: Günlük. Gazete yazıları: Makale, fıkra, deneme, röportaj. Kişisel hayatı konu alan metinler: Anı, gezi yazısı, mektup.
Sanatsal kelimesi, sanata ilişkin veya sanatla ilgili anlamına gelir.
Sanatsal metinlerin bazı özellikleri: Amaç: Okuyucuda estetik zevk uyandırmak ve kurulan dünyaya okuyucuyu çekmek. Dil kullanımı: Dil, şiirsel işlevinde kullanılır; kelimeler genellikle mecaz anlamlarıyla kullanılır. Gerçeklik: Gerçeklik değiştirilerek veya yorumlanarak aktarılır. Anlatım türleri: Öyküleme, betimleme, kişileştirme, benzetme, abartma gibi anlatım teknikleri kullanılır. Çok anlamlılık: Sanatsal metinlerin tek anlamı yoktur, her okunuşta yeni anlamlar çıkarılabilir. Üslup kaygısı: Metinlerde üslup kaygısı ön plandadır. Okuyucunun rolü: Okura, kendi hayal gücüyle doldurabileceği boş alanlar bırakılır. Türleri: Roman, hikâye, şiir, destan, halk hikâyesi, masal, fabl gibi metinleri içerir.
9. sınıf edebiyat dersinde işlenen bazı edebi sanatlar şunlardır: Teşbih (Benzetme). Teşhis (Kişileştirme). İntak (Konuşturma). Mecaz-ı Mürsel (Ad Aktarması). Tezat (Karşıtlık). Kinaye (Dokundurma, Üstü Kapalı Söyleme). Mübalağa (Abartma). Ayrıca, telmih, hüsnütalil, tecahül-i arif, tevriye, tariz gibi edebi sanatlar da 9. sınıf edebiyat müfredatında yer alır.
Öğretici metinler, edebi metinlerden birkaç temel nedenle ayrılır: Amaç: Edebi metinler okuyucuda estetik zevk uyandırmak ve duygusal etki yaratmak amacıyla yazılırken, öğretici metinler bilgi vermek ve aydınlatmak amacıyla yazılır. Dil ve Anlatım: Edebi metinlerde dil daha çok şiirsel işlevde kullanılır, mecazlı ifadeler ve yan anlamlar ön plandadır. Gerçeklik: Edebi metinlerde gerçeklik yorumlanarak ve kurmaca ile aktarılırken, öğretici metinlerde gerçeklik olduğu gibi sunulur. Yorumlanabilirlik: Edebi metinler genellikle çok anlamlıdır ve kişiden kişiye farklı yorumlanabilir.
Öğretici metinlerle ilgili çıkabilecek bazı soru türleri: Öğretici metinlerin özellikleri: Dilin genellikle göndergesel işlevde kullanımı, sanatsal kaygı taşımama, gerçeklik ve ciddiyet ön planda olma gibi özelliklerin sorgulanması. Tür bilgisi: Makale, röportaj, eleştiri, söyleşi, fıkra, anı gibi öğretici metin türlerinin tanımlanması ve ayırt edici özelliklerinin sorulması. Örnek eserler: Belirli eserlerin türü veya yazarı hakkında bilgi verilmesi. Metin analizi: Bir metnin hangi öğretici metin türüne örnek olduğunun belirlenmesi. Yazar ve dönem: Yazarın hayatı, dönemi ve edebi anlayışı ile ilgili sorular. Bu sorular, öğretici metinler konusunda yapılan test ve sınavlarda sıkça yer alır.
Edebi metin, okuyucuda estetik zevk uyandırmak amacıyla yazılan, genellikle yan ve mecaz anlamlı ifadelerin kullanıldığı, öznel ve çok anlamlı metinlerdir. Öğretici metin ise bilgi vermek amacıyla yazılan, nesnel, tek anlamlı ve kanıtlanabilir metinlerdir. Bazı edebi metin türleri: şiir; masal; fabl; destan; hikâye; roman. Bazı öğretici metin türleri: makale; deneme; sohbet; fıkra; eleştiri; röportaj; haber yazıları.
Eğitim
Çiçekli bitkilerin üreme organına ne denir?
Çekirdek yüküne örnek nedir?
Zemin dokusunu ne belirler?
Öğretim üyeleri kaç yıl görev yapar?
Öğretici ve sanatsal metinler nelerdir?
Çırak bizde ne iş yapar?
Çizgilerin kesiştiği noktaya ne denir?
Çocuk esirgeme kulübünün amacı nedir?
ÖABT edebiyat deneme PDF nereden indirilir?
Yukarı aşağı hareket eden cisimlere örnek nedir?
Önlisans büro personeli ekpss'ye girebilir mi?
Öğrenmenin en etkili yolu nedir?
Çiçeklerin atası nedir?
Yöksis ve Yökatals aynı mı?
Ücretli öğretmenlik yapmak mantıklı mı?
Çocuk gelişimde hangi dersler zor?
Zaç yağı formülü nedir?
ÖSYM giriş şifresi e-posta ile gönderilir mi?
Yöksis'e kimler girebilir?
Öğretim modelleri kaça ayrılır?
Öz ısı ve sıcaklık aynı şey mi?
Çevre nedir matematikte?
Yükseltinin az olduğu yerler nerelerdir?
Öz ısı ve hal değiştirme ısısı aynı şey mi?
Çift çenekli bitkiler nelerdir?
Yüzde bir ve yüzde on nasıl ayırt edilir?
YÖK İmamoğlu'nun diploması için ne dedi?
Çözünürlük ve çözelti türleri nelerdir?
Yumurta ana hücresinden yumurta hücresi nasıl oluşur?
Öğrenci diploma işlemleri nasıl yapılır?
Öglenada kloroplast ve hücre çeperi var mı?
Çekinik göz rengi nedir?
Öz ısısı en yüksek madde nedir?
Çok kitap okumak beyni yavaşlatır mı?
Çarpanlarına ayırma formülleri nelerdir?
Öğrenci dosyası içinde neler olmalı?
Ödevi yapmayı unuttum ne yapmalıyım?
Çarpanlara ayırmada hangi sorular çıkar?
Çöl Kaptanı Fahreddin Paşa kimdir?
Öğrenci numaramı unuttum ne yapmalıyım?