Zehir , hücrelere ve yaşayan dokulara kimyasal, biyokimyasal ya da radyoaktif nitelikte zararlar veren her türlü maddeye verilen isimdir
Zehir çeşitleri :
Zehirler ayrıca etkiledikleri beden kısımlarına göre nörotoksinler, sitotoksinler, hemotoksinler gibi türlere de ayrılabilir
Zehirlerin tanınması ve sınıflandırılmasıyla panzehir yapımı geliştirilmiştir. Toksikoloji, zehirlerin canlı organizmalar üzerindeki zararlı etkilerini inceleyen bilim dalıdır
Dünyanın en güçlü zehirine sahip hayvanı konusunda kesin bir cevap vermek zor olsa da, bazı hayvanlar zehirlerinin gücü açısından öne çıkmaktadır: 1. Koni Salyangozu: Okyanuslarda yaşayan bu deniz canlısı, "Geografia" türü ile insanları öldürebilecek kadar güçlü bir zehre sahiptir. 2. İçbölge Taipan Yılanı: Avustralya'nın çöllerinde yaşayan bu yılan, zehiri ile birkaç miligramda bir insanı öldürebilecek kadar güçlüdür. 3. Mavi Halkalı Ahtapot: Pasifik ve Hint Okyanusu'nda bulunan bu ahtapot, tetanoz bakterisine benzer bir zehir içerir ve bir ısırık bile ölümcül olabilir. 4. Zamboni Vatozu: Avustralya kıyılarında yaşayan bu balık, vücudunda bulunan son derece zehirli dikenler ile şiddetli ağrı, felç ve bazen ölüme yol açabilir.
Panzehir, bir zehirin veya toksik maddenin etkilerine karşı koyarak, maddenin toksik etkilerini nötralize eder ve vücuda daha fazla zarar vermesini önler. İki ana panzehir türü: 1. Bölgesel panzehirler: Ağız yoluyla zehirlenmelerde emilimi azaltmak amacıyla kullanılır. 2. Sistematik panzehirler: Kan dolaşımına karışmış zehirlere karşı kullanılır. Bazı panzehir örnekleri: Atropin: Organofosfat ve karbamat zehirlenmelerinde kullanılır. Naloksan veya Nalorfin: Morfin zehirlenmelerinde solunum ve diğer etkileri düzeltmek için verilir. K vitamini: Aşırı antikoagülan alımlarında kullanılır. Etanol: Metanol zehirlenmesine karşı panzehir görevi görür.
Panzehri olan zehire "toksin" denir. Panzehir, bir zehirin etkisini önleyen veya yok eden maddedir. Zehirler, yapısal olarak bölgesel ve sistematik olarak ikiye ayrılır.
Botulinum toksini (Botox), dünyanın en zehirli maddesi olarak kabul edilir. Bir insanı öldürmek için kilogram başına en fazla 1 nanogram botulinum toksini yeterlidir. Ancak, zehirlerin tehlikeleri ve sıralamaları konusunda farklı görüşler olabilir.
Evet, arı zehri (apitoksin) zehirlidir. Ancak, kontrollü ve doğru dozlarda kullanıldığında sağlık açısından önemli faydalar sağlayabilir.
Türkiye'de zehirli mantar türlerinden bazıları şunlardır: Köygöçüren mantarı (Amanita phalloides). Sinek mantarı (Amanita muscaria). Amanita pantherina. Mürekkep mantarı (Coprinus atramentarius). Kükürt öbeği mantarı (Hypholoma fasciculare). Cenaze çanı mantarı (Galerina marginata). Kuzu göbeği ebesi mantarı (Gyromitra esculenta). Ağulu mantar (Omphalotus olearius). Çukur çanak mantarı (Sarcosphaera coronaria). Zehirli mantarların belirlenmesinde kesin bir yöntem yoktur, bu nedenle laboratuvar analizi gereklidir. Doğada mantar toplama konusunda deneyiminiz yoksa, uzman değilseniz, doğada karşınıza çıkan mantarları toplayıp yememeniz önerilir.
"Zehir olmayan madde yoktur; zehir ile ilacı ayıran dozdur" sözü, İsviçreli hekim Paracelsus'a (1493-1541) aittir.
Eğitim
Zehir nedir ve çeşitleri nelerdir?
Yüzde artış oranı neden 100 ile çarpılır?
Çözümlemenin amacı nedir?
Yıldızların oluşumu nasıl görselleştirilir?
Çapa tıpta hangi bölümler var?
Yıllık nasıl hazırlanır?
Yıldız teknik üniversitesi rektörü neden değişti?
Özel üniversitede burslu okumak riskli mi?
Örneklem ve popülasyon nasıl belirlenir?
Yıldırım neden fiziğe girer?