Zirai don , hava sıcaklığının 0°C'nin altına düşmesiyle bitkilerin zarar görmesine neden olan bir meteorolojik olaydır
Zarar verme dereceleri :
Bazı bitki türleri için özel hassasiyetler:
Don riski olan dönemlerde hava tahminlerinin takip edilmesi ve gerekli önlemlerin alınması önemlidir
2025 yılı için zirai don riski taşıyan bazı iller şunlardır: Malatya, Elazığ, Manisa, İzmir, Uşak, Denizli, Bursa, Eskişehir, Bilecik, Çanakkale, Yalova, Tekirdağ, Niğde, Karaman, Aksaray, Konya, Kırşehir, Sakarya, Karabük, Düzce, Bolu, Trabzon, Ordu, Rize, Giresun, Kahramanmaraş, Adıyaman, Erzincan, Erzurum, Tunceli, Amasya, Tokat, Çankırı, Çorum, Kastamonu, Samsun. Zirai don riski, Türkiye'nin çeşitli bölgelerinde iklim koşullarına bağlı olarak değişiklik gösterebilir. Güncel bilgiler için Meteoroloji Genel Müdürlüğü'nün don takvimi ve uyarı sistemleri takip edilebilir.
Zirai don riskinin kaç gün sürdüğü, hava olaylarına bağlı olarak değişiklik gösterebilir. Don çukurları olarak tanımlanan düşük rakımlı bölgelerde, soğuk havanın çökmesiyle meydana gelen zirai don hadisesi, birkaç gün sürebilir.
Don olayı en çok mart, nisan ve mayıs aylarında görülür. Mart ve nisan ayları, özellikle ilkbahar geç donları nedeniyle tarım açısından tehlikelidir. Mayıs ayı ise, bazı bölgelerde don riski taşıyabilir. Don, sıcaklığın 0°C'nin altına veya 0°C'ye yakın bir değere düşmesiyle oluşan bir olaydır.
2025 yılı içinde Türkiye'de özellikle şubat ve nisan aylarında meydana gelen zirai don olayları, fındık üretiminde yaklaşık %50'nin üzerinde zarara yol açmıştır. Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı'nın açıklamasına göre, bu zararların karşılanması için yaklaşık 2,3 milyar liralık bir tazminat ödenecek ve şu ana kadar yaklaşık 300 milyon lira ödeme gerçekleştirilmiştir.
Fındık için en tehlikeli don, yaklaşık -8°C ve altındaki sıcaklıklardır.
Adana'da zirai dondan korunmak için uygulanabilecek bazı yöntemler şunlardır: Sera kullanımı ve ısıtma sistemleri. Rüzgar perdeleme sistemleri. Su ile koruma (sulama yöntemi). Duman ve sisleme yöntemi. Bitki örtüsü kullanımı (malçlama). Kimyasal koruma yöntemleri. Hava dolaşımını sağlamak için rüzgar pervaneleri. Toprak işleme ve gübreleme teknikleri. Ayrıca, don riski olan bölgelerde erken çiçek açan bitkiler ekilmemeli ve don riski yüksek alanlarda soğuk hava tahminleri sürekli takip edilmelidir.
En tehlikeli don dönemi, ilkbaharın geç donlarıdır. Bu donlar, bitkilerin uyandığı ve en duyarlı oldukları döneme rastladıkları için büyük zarar verir. Donlar, zaman bakımından sonbahar, kış ve ilkbahar donlarına ayrılır.
Eğitim
Öyküleyici anlatımda çözümleme nasıl yapılır?
Yurtdışına öğretmen olarak gitmek için kaç yıl hizmet etmek gerekir?..
Önsöze neden yazılır?
Öğretmenlik için hangi lisans bölümleri?
Öğretim Görevlisi ve öğretim üyesi aynı anda olabilir mi?
Öğrenci numaramı unuttum Karatay Üniversitesi nasıl öğrenebilirim?
Öğle vakti yere dikilen çubuğun gölgesi hangi yönü gösterir?
Ziraat mühendisi sınavında hangi sorular sorulur?
Z kuşağı Türk gençleri nasıl?
Yumurtanın haşlanması fiziksel mi kimyasal mı?
Çamurlu kar neden olur?
Öğretmenler neden bu mesleği seçer?
Çizgili kasın özellikleri nelerdir?
Özel eğitim okulundaki çocuklar ne yapar?
Zirai don kaç derece olursa zarar verir?
Özütlemenin fiziksel ve kimyasal özellikleri nelerdir?
Yıldız teknikte hangi kampüs daha iyi?
Çift ile çift çarpılırsa sonuç tek mi çift mi?
Çekirdekçiğin görevi ribozom üretmek mi?
Zigot oluşumu grafikle nasıl gösterilir?
Özde Bir Türkiye Geneli Deneme Sınavı Nasıl Değerlendirilir?
Öğrenme patikası nedir?
Çin kaç ilden oluşur?
Yıldırım Beyazid neden tahta geçti?
Özdeşlikler ve çarpanlara ayırma nasıl ayırt edilir?
Özel eğitim ve rehberlik hizmetleri yönetmeliği nedir?
ÖSYM sınav ücreti aidatı nedir?
Çaprazlama nedir?
Öğrenme haritası nedir?
Çapı verilen çemberin yay uzunluğu nasıl hesaplanır?
Çevre ve merkez açı arasındaki fark nedir?
Çocuk gelişimi meslek eğitimi kaç yıl?
Özel açı üçgenleri nelerdir?
Zn ve HCl arasında hangi tepkime olur?
Öğretmenler hangi sınavlarda görev alabilir?
Çevre hesaplama örnekleri nelerdir?
Öğretim programlarının amaçları nelerdir?
Çocuk gelişimi okuyan biri nasıl bir yol izlemeli?
Ziraat teknikeri ve ziraatçi arasındaki fark nedir?
Çanakkale Cephesi neden kapandı?