Özel bütçe ve genel bütçe arasındaki temel farklar şunlardır:
Kapsam :
Gelir ve Giderler :
Tüzel Kişilik :
Hazırlık ve Denetim :
Bütçe formatları farklı bağlamlarda çeşitli şekillerde olabilir. İşte bazı bütçe formatları: Kişisel Bütçe: Gelirlerin belirlenmesi. Giderlerin listelenmesi. Tasarruf hedefleri belirlenmesi. Bütçe planı oluşturulması. Harcamaların kontrol altında tutulması. Düzenli gözden geçirme. İşletme Bütçesi: Gelir bütçesi. Gider bütçesi. Yatırım bütçesi. Proje Bütçesi: Personel giderleri. Seyahat ve gündelik giderler. Ekipman ve malzeme giderleri. Hizmet satın alma giderleri. Görünürlük, iletişim ve tanıtım giderleri. İdari ve yerel ofis giderleri. Diğer giderler.
5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu'na göre bütçe türleri şunlardır: Merkezî yönetim bütçesi. Genel bütçe. Özel bütçe. Düzenleyici ve denetleyici kurum bütçesi. Sosyal güvenlik kurumu bütçesi. Mahallî idare bütçesi.
Aile bütçesi ve devlet bütçesi arasındaki temel farklar şunlardır: 1. Kapsam: - Aile bütçesi, bir hane halkının belirli bir süre boyunca gelir ve giderlerini planlamasını içerir. - Devlet bütçesi, bir ülkenin harcamalarının ve gelirlerinin ayrıntılı bir şekilde belirlendiği kanuni belgelerdir. 2. Amaç: - Aile bütçesi, hane halkının finansal dengesini sağlamak, tasarruf etmek ve geleceğe yönelik hedefler belirlemek için oluşturulur. - Devlet bütçesi, kamu hizmetlerinin yürütülmesi, ekonomik istikrarın sağlanması ve mali politikaların uygulanması gibi geniş kapsamlı amaçları içerir. 3. Detay Seviyesi: - Aile bütçesi, genellikle daha detaylı ve kişisel harcamaları içerir. - Devlet bütçesi, daha genel ve makroekonomik verileri kapsar. Bu farklılıklar, bütçe türlerinin ölçek ve amaç açısından ne kadar farklı olduğunu göstermektedir.
Bütçe ilkeleri şunlardır: Genellik ilkesi: Tüm gelir ve giderlerin bütçede yer alması. Birlik ilkesi: Tüm gelir ve giderlerin tek bir bütçede toplanması. Doğruluk ilkesi: Gelir ve gider tahminlerinin gerçeklere uygun olması. Önceden izin ilkesi: Bütçenin uygulanabilmesi için parlamentonun onayı gerekliliği. Yıllık olma ilkesi: Bütçenin belirli bir dönem için hazırlanması ve uygulanması. Denklik ilkesi: Gelir ve giderlerin birbirine denk olması. Açıklık ilkesi: Bütçenin herkes tarafından anlaşılabilir olması. Tasarruf ilkesi: En az maliyetle en fazla faydanın sağlanması. Anlaşılabilirlik ilkesi: Bütçedeki gelir ve giderlerin sade bir şekilde düzenlenmesi. Hesap verme sorumluluğu ilkesi: Kamu görevlilerinin hesap verebilir olması.
Geleneksel (Klasik) Bütçe Sistemi: En eski bütçe sistemidir. Kuruluşların yerine getireceği hizmetlere göre yapacakları harcamalara izin ve ödenek veren sistemdir. Esası mali disiplindir. Her harcama kalemine ayrı ödenek verilir ve ödeneklerin kontrolüne dayalıdır. Geçmiş yıl ödeneklerine bağlı bir ödenek teklif etme eğilimi ve yapısı oluşur. Sıfır Tabanlı Bütçe Sistemi (ZBB): Her yıl hizmet sorgulaması yaparak sıfırdan başlayan bir bütçeleme yaklaşımıdır. Kamu harcamalarının önceliklere göre yapılabilmesi için bir yaklaşım sunar. Özellikle önceliği kalmayan program ve alt programlardan diğer programlara kaynak aktarımına olanak tanır. Bütçenin önceki yıl bütçeleri ile ilişkisi kesilir; geçmiş yıllarda yapılan bütçeler hiç yapılmamış kabul edilir. Hazırlık süreci uzun ve zor olup, süreklilik arz eden kamu hizmetlerini ve yıllara yaygın yatırımları hesaba katmaz.
Performans esaslı bütçe ve çıktı odaklı bütçeleme arasındaki temel farklar şunlardır: 1. Odak Noktası: Performans esaslı bütçe, kamu idarelerinin belirlediği amaç ve hedeflere göre kaynak tahsisini ve bu hedeflere ulaşılıp ulaşılmadığını ölçmeyi amaçlar. 2. Bilgi Kullanımı: Performans esaslı bütçeleme, performans bilgilerini bütçe hazırlık sürecinde doğrudan ve açıkça kullanır. 3. Uygulama Alanı: Performans esaslı bütçeleme, genellikle stratejik plan, performans programı ve faaliyet raporu gibi belgelerle birlikte uygulanır.
Analitik bütçe, devletin görev ve fonksiyonlarını yerine getirirken yürüttüğü faaliyetlerde kullandığı mal ve hizmetlerin türlerini ve bunların milli ekonomiye, piyasalara ve gelir dağılımına etkilerini esas alan bir bütçe sınıflandırmasıdır. Bu bütçe sınıflandırmasında harcamalar, cari ve sermaye harcamaları olarak ikiye ayrılır: Cari harcamalar: Personel ödemeleri, bütçe kanunlarıyla belirlenmiş asgari değeri aşmayan mal ve hizmet alımları ve faiz giderlerini içerir. Sermaye harcamaları: Normal ömrü bir yıldan fazla olan ve belirlenen asgari değeri aşan mal ve hizmet alımlarını kapsar. Ayrıca, borç verme ve geri ödeme işlemleri de bu sınıflandırmada yer alır; verilen borçlar harcamalar bölümünde, geri ödemeler ise gelirler bölümünde gösterilir.
Ekonomi
İade edilen kargolar ne oluyor?
Ziraat Bankası neden devlete ait?
Ziraat Bankası Dinamik Bankacılık ne iş yapar?
ÜFE ve PPI nedir?
İflas eden şirketin alacaklarına ne olur?
Ziraat Bankası 12.30'da açılıyor mu?
Üçüncül ve ikincil ekonomik faaliyet nedir?
Çeki listesi ve proforma fatura aynı mı?
Zirve Finansman programı ne işe yarar?
Özel bütçe ve genel bütçe farkı nedir?
Öğretmenlere promosyon için son tarih ne zaman?
İflas eden kişinin mallarına ne olur?
ÜFE nedir?
Zorlu Holding A.Ş. kime satıldı?
Çaykur çayları neden pahalı?
İhracatta beyan esas mı fiili ihracat mı?
Çiftçi ve köylü arasındaki fark nedir?
Özel sektörde maaşlar hangi gün yatar?
Yükselen bayrak formasyonu ne anlama gelir?
Üfe ve tüfe kasımda ne oldu?
Çıkrıklar neden yok oldu?
Ziraat katılım bankasını kim denetliyor?
Özel sektör çalışanları neden daha çok kazanıyor?
Yıldırım Holding ne iş yapar?
Özel okul fiyatları nasıl hesaplanıyor?
Özel sektör asgari ücret zammı kadar zam yapmak zorunda mı?
Zeki Zorlu hangi şirketin sahibi?
İBAN'ın son 6 hanesi hesap numarası mı?
Çek alındığında hangi hesap borçlandırılır?
Ziraat müşteri numarası nasıl öğrenilir?
İDO seferleri neden pahalı?
İhracat bedeli muhasebe kaydı ne zaman yapılır?
ÖTV'yi kim öder muhasebe kaydı?
Zincir mağazalar pazar günü neden kapalı?
Özel sağlık sigortasında hangi durumlarda ödeme yapmaz?
İflas eden şirketin vergi borcu ne olur?
Ziraat Bankası promosyon farkı nasıl hesaplanır?
İhtiyaç kredisinde hangi ödeme planı daha avantajlı?
Öğretmen maaş bordrosunda hangi kalemler var?
Çarşaf puantaj ve çarşaf bordro aynı mı?