İdareye başvurudan itibaren dava açma süresi, idari Yargılama Usulü Kanunu'nun. maddesine göre başlar
Bu maddeye göre, düzenleyici işlemlere karşı dava açma süresi şu şekilde belirlenir:
Vergi davalarında ise dava açma süresi, ilgili işlemin niteliğine göre tahsilatın yapılması, tebliğin gerçekleştirilmesi veya tescilin yapılması gibi belirli olayların gerçekleşmesiyle başlar
Tam yargı davası açma süresi, zarara yol açan işlem veya eylemin ve kapsamının tam olarak öğrenildiği tarihten itibaren işlemeye başlar. Sürenin başlangıcına ilişkin bazı özel durumlar: İdari eylemler: Kişi, zararı öğrendiği tarihten itibaren en geç bir yıl ve her halde zarar doğuran eylemin üzerinden beş yıl geçmeden idareye başvurarak hakkının yerine getirilmesini talep etmelidir. İdari işlemler: İdari işlemin tebliğinden itibaren idare mahkemelerinde 60 gün, vergi mahkemelerinde 30 gün içinde tam yargı davası açılmalıdır. Bu süreler, hak düşürücü olup, sürenin kaçırılması dava açma hakkını ortadan kaldırır.
5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'na (CMK) göre dava açma süresi, suçun niteliğine ve ilgili maddelere göre değişiklik göstermektedir: Ağır ceza mahkemesinin görevine girmeyen işlerde: Tutukluluk süresi en çok bir yıldır ve bu süre, zorunlu hallerde altı ay daha uzatılabilir. Ağır ceza mahkemesinin görevine giren işlerde: Tutukluluk süresi en çok iki yıldır ve bu süre, zorunlu hallerde üç yılı geçmeyecek şekilde uzatılabilir. Ayrıca, savcının dava açabilmesi için bazı durumlarda süre sınırlaması bulunmaktadır.
Hayır, hak düşürücü sürenin dolması halinde dava devam ettirilemez. Hak düşürücü süre, mahkemeler tarafından re’sen (kendiliğinden) dikkate alınması gereken bir husustur. Hak düşürücü sürenin dolduğu, yargılamanın her aşamasında ileri sürülebilir ve hakim, bu süreyi tarafların ileri sürmesine gerek kalmadan dikkate almak zorundadır.
Hak düşürücü süre geçtikten sonra dava açılırsa, mahkeme davayı usulden reddeder. Hak düşürücü süre, bir hakkın kullanılabilmesi için belirli bir zamanda başvurulması gerektiğini ifade eder. Hak düşürücü süreler, kamu düzeni ile yakından ilgilidir ve bu nedenle tarafların anlaşmasıyla değiştirilemez. Örnekler: İş Kanunu’na göre işe iade davası 30 gün içinde açılmalıdır ve bu süre hak düşürücü niteliktedir. Satım sözleşmesinde ayıplı maldan doğan haklar için öngörülen 2 yıllık süre hak düşürücüdür. Mahkemeler, hak düşürücü sürenin dolduğunu tespit ettiklerinde, davayı esastan incelemeden bu konuda karar vermek zorundadır.
Evet, idareye başvuru yapmadan doğrudan dava açılabilir. Ancak, bazı durumlarda idareye başvuru zorunluluğu getirilmiş olabilir ve bu başvuru yapılmadan açılan dava, "idari merci tecavüzü" olarak değerlendirilir.
Özel kanunlarda öngörülen dava açma süresi, ilgili özel kanunda aksi belirtilmediği sürece, aşağıdaki durumlarda işlemeye başlar: Yazılı bildirim yapılan idari uyuşmazlıklarda, yazılı bildirimin yapıldığı tarihi izleyen günden itibaren. Vergi, resim ve harçlar ile benzeri mali yükümler ve bunların zam ve cezalarından doğan uyuşmazlıklarda, tahakkukun tahsile bağlı olduğu vergilerde tahsilatın, tebliğ yapılan hallerde veya tebliğ yerine geçen işlemlerde tebliğin, tevkif yoluyla alınan vergilerde istihkak sahiplerine ödemenin, tescile bağlı vergilerde tescilin yapıldığı ve idarenin dava açması gereken konularda ise ilgili merci veya komisyon kararının idareye geldiği tarihi izleyen günden itibaren. İlan yoluyla bildirim yapılan hallerde, özel kanunda aksine bir hüküm bulunmadıkça, son ilan tarihini izleyen günden itibaren. Dava açma süresi, özel kanunlarda farklı şekilde düzenlenmişse, bu özel düzenleme geçerli olacaktır.
Vergi ziyaı cezası dava açma süresi, ceza ihbarnamesinin mükellefe veya sorumlulara tebliğ edildiği tarihten itibaren 30 gün içinde başlar. Bu süre, cezanın türü, miktarı ve şekline göre değişiklik göstermez. Ayrıca, vergi ziyaı cezasına karşı önce vergi dairesine itiraz başvurusu yapılması durumunda, dava açma süresi itiraz başvurusu yapıldığı takdirde durur ve vergi dairesinin itirazı reddetmesi veya 30 gün içinde yanıt vermemesi durumunda kalan süre içinde dava açılabilir. Vergi davalarında doğru süre hesaplaması yapmak son derece önemlidir, çünkü süreyi kaçırmak hak kaybına yol açabilir.
Hukuk
İngiltere'de Avam Kamarasında kaç milletvekili var?
İhbar kıdem tazminatı hangi gün ödenir?
İlçe kaymakamı hangi dereceden başlar?
İcrada reddiyat ne zaman hesaba geçer?
İrtikap suçu nedir?
İdareye başvurudan itibaren dava açma süresi ne zaman başlar?
İlksan nedir ne işe yarar?
Üçüncü kişi tanıklığı delil olur mu ceza hukuku?
İntifa hakkının sona ermesi nasıl olur?
İSG kontrol listesi nasıl hazırlanır örnek?
İmar projesi için hangi belgeler gerekli?
İmza beyannamesi nasıl alınır?
İcra borcu bitince fek ne zaman yapılır?
İhale kararına şerh düşmek ne demek?
İcar sözleşmesi nasıl yapılır?
İSG belgesi vize yapılmazsa ne olur?
İlk itirazlarda süre uzatılabilir mi?
İnfaz hakimliği ne iş yapar?
İsimsiz sözleşmeler nelerdir?
İlk kadın aile bakanı kimdir?
İlk 14 gün cayma hakkı nasıl kullanılır?
İnsan haklarına neden evrensel denir?
İller İdare Genel Müdürü hangi bakanlığa bağlı?
İskanlı ev kat mülkiyetine çevrilmezse ne olur?
İmal ve ihmal ne demek hukuk?
İcra dairesi nerede bulunur?
İl ve ilçe insan hakları kurulları nereye bağlıdır?
İhtarname ile ödeme talebi nasıl yapılır?
İkinci eyt'de yaş sınırı var mı?
İl özel idaresi yönetici yönetmeliği nedir?
İcra inkâr tazminatı hangi durumlarda reddedilir?
İntaç sorgulama gümrük beyannamesi nedir?
İdari ve adli para cezası arasındaki fark nedir?
İcra takibi 30 gün ödenmezse ne olur?
İade talebi nasıl yazılır?
İflas eden babanın borcu çocuğa kalır mı?
İlamsız takiplerde ödeme emri ne demek?
İhtiyati haciz icra takibine bağlı mı?
İkrar nedir?
İngiltere'deki lordlar nasıl seçilir?