Yarı iletkenler , elektronikte çeşitli bileşenlerde kullanılır:
Yarı iletkenlerin iletken özellikleri , dış etkiler veya katkı maddeleri eklenerek kontrol edilebilir. Bu sayede, aynı malzemeden hem iletken hem de yalıtkan özellikler elde edilebilir
En iyi yarı iletken malzeme olarak şu anda kübik bor arsenit (c-BAs) öne çıkmaktadır. Diğer öne çıkan yarı iletken malzemeler: Galyum nitrür (GaN). Silisyum karbür (SiC). Yarı iletken malzeme seçimi, kullanım amacına ve uygulamanın gereksinimlerine bağlı olarak değişir.
İletkenlik ve yalıtkanlık, maddelerin elektrik yükünü iletme yeteneklerine göre sınıflandırılmasını ifade eder. İletkenlik. Yalıtkanlık. Bazı iletken ve yalıtkan madde örnekleri: İletken maddeler: Bakır, altın, demir, alüminyum, kurşun, platin, çinko, grafit, tuzlu su, asitli su, insan vücudu. Yalıtkan maddeler: Plastik, cam, tahta, teflon, porselen, kâğıt, seramik, mika, kauçuk, bakalit, saf su, şekerli su, gazlar.
Yarı iletken malzemeler arasında en yaygın olanlar şunlardır: Silisyum (Si). Germanyum (Ge). Galyum arsenit (GaAs). Ayrıca, bakır oksit, indiyum fosfür, kurşun sülfür gibi bileşikler ve periyodik cetvelin yarı-metaller merdiveni bölgesinde yer alan elementler de yarı iletken olarak kullanılır. Yarı iletkenlerin elektriği iletme yeteneği, kristal yapıya belirli donör veya alıcı atomların eklenmesiyle geliştirilebilir.
Yalıtkan ve iletken maddeler şu şekilde ayırt edilebilir: Elektrik akımı iletme yeteneği: İletken maddeler elektrik akımını iletirken, yalıtkan maddeler elektrik akımını iletmez. Son yörüngede serbest elektron sayısı: İletken maddelerin son yörüngesinde serbest elektron sayısı azken, yalıtkan maddelerin son yörüngesinde elektronlar atoma sıkı bir şekilde bağlıdır. Kullanım amacı: İletken maddeler elektrik devrelerinde elektrik akımının iletilmesi için, yalıtkan maddeler ise elektrik akımının istenmeyen yerlere gitmesini engellemek için kullanılır. Ayrıca, iletken ve yalıtkan maddeler şu deney ile de ayırt edilebilir: Test düzeneği: LED ampul ve ses üreticiyi tahta üzerinde açılan deliklere yerleştirip pinlerin açık uçlarını birleştirerek basit bir elektrik devresi oluşturulur. İletken madde testi: Test uçları arasına iletken maddeler temas ettirildiğinde devre kapalı elektrik devresi hâline gelir ve pilden depolanan enerji elektrik enerjisine dönüşür. Yalıtkan madde testi: Test uçları arasına yalıtkan maddeler temas ettirildiğinde ise devre kapalı elektrik devresine dönüşmediği için düzenek uyarı vermez.
Yarı iletkenler önemlidir çünkü modern teknolojinin temelini oluştururlar ve çeşitli alanlarda hayati roller üstlenirler: Elektronik cihazlar: Akıllı telefonlar, bilgisayarlar ve televizyonlar gibi elektronik cihazların tasarımı ve üretiminde kullanılırlar. Telekomünikasyon: Yüksek hızlı iletişim ağları ve kablosuz teknolojilerin geliştirilmesinde vazgeçilmezdirler. Yenilenebilir enerji: Güneş panelleri aracılığıyla güneş enerjisini elektriğe dönüştürmede kullanılırlar. Sağlık hizmetleri: Tıbbi görüntüleme cihazları, tanı ekipmanları ve ilaç dağıtım sistemlerinde yer alırlar. Otomotiv endüstrisi: Motor kontrol üniteleri, sensörler ve bilgi-eğlence sistemlerinde önemli rol oynarlar. Ayrıca, yarı iletkenlerin geliştirilmesi kariyer gelişimini, iş fırsatlarını ve teknolojik ilerlemelere katkıda bulunma yeteneğini de olumlu yönde etkileyebilir.
9. sınıf düzeyinde yarı iletkenlerin bazı özellikleri: İletkenlik: Yarı iletkenler, iletkenlerle yalıtkanlar arasında yer alır. Kristal Yapı: Atomları, kübik kafes sistemi gibi belirli bir düzende sıralanmıştır. Doping: Katkılama (doping) yöntemiyle iletkenlikleri artırılabilir. Kullanım Alanı: Elektronik devre elemanlarının üretiminde kullanılır; diyot, transistör, LED ve güneş pilleri gibi.
Elektriksel iletkenlik sıralaması şu şekilde yapılabilir: 1. Metaller: - Gümüş > Bakır > Alüminyum > Çelik > Nikel-Krom. 2. Diğer Malzemeler: - Platin, Tungsten, Wolfram. 3. Yalıtkanlar: - Saf su (yalıtkan, ancak içine asit veya metal tuzları eklenerek iletken hale getirilebilir). Açıklama: - Metaller: Metallerin iletkenliği, Fermi seviyesine yakın enerji düzeylerinin varlığı nedeniyle yüksektir. - Platin, Tungsten, Wolfram: Yüksek ergime noktaları ve korozyona dayanıklılık gibi özelliklere sahiptirler. - Yalıtkanlar: Yüksek dirençleri nedeniyle elektrik akımını iletmezler.
Teknoloji
YouTube video indirme eklentisi ücretsiz mi?
XP'de iTunes çalışır mı?
Windows 11 kilit ekranı fotoğrafları nerede?
Xiaomi kulaklık ömrü ne kadardır?
WinRAR Türkçe nasıl yapılır?
Yurt dışından getirilen telefon kaç yıl kullanılır?
WP Web ekran paylaşımı nasıl yapılır?
YouTube'da üyelik almak zorunlu mu?
Yambis vatandaş girişi nasıl yapılır?
Yandex'in sahibi İngiltere mi?
Yedek su deposu neden su ile doldurulur?
Word'de ödev kapağı hangi sekmede?
Windows 10 ücretsiz VPN var mı?
Yangın anında duman nasıl dışarı atılır?
Yandex'in naber uygulaması nasıl kullanılır?
Yandex arama motoru hangi ülkenin?
Yabancı Twitter videoları nasıl indirilir?
Windows 11'de Denetim Masası nasıl açılır?
Yaysız ve yaylı kapı menteşesi arasındaki fark nedir?
Yandex diskte arama geçmişi nasıl bulunur?
Yandex disk PDF görüntüleme nasıl yapılır?
Yapı Kredi Vadaa ne işe yarar?
Yazılım güncellemesi neden takılıyor?
Yandex Mail hangi uygulama ile uyumlu?
Wordwall oyunları nasıl indirilir?
WinRAR arşiv bozuk ne demek?
Yapay enerji kaynakları nelerdir?
Yaprak klasör ve yaprak dosya aynı mı?
YouTube'a içerik üretmek için ne gerekli?
Yapay zekanın tarımda faydaları nelerdir?
Yandex arama motoru film indiriyor mu?
Word'de kaç çeşit hizalama var?
Yandex'te gizli mod var mı?
Yapay insan ne demek?
WPS Office hangi ofis yazılımları ile uyumlu?
Yandex video indirme eklentisi nasıl kullanılır?
WMA hangi codec kullanıyor?
Yangın alarm panelinde genel arıza ne demek?
Yandex'te PDF kitap nasıl bulunur?
Yandex'te HD var mı?