Özgür irade , kişinin eylemlerini, arzu, niyet ve amaçlarına göre kontrol altında tutabilme ve belirleme gücüdür
Özgür kelimesi, Türk Dil Kurumu'na (TDK) göre şu anlamlara gelir: herhangi bir kısıtlama veya baskı altında olmayan, bağımsız, hür; düşünce ve davranışlarında serbest olan, kendi kararlarını kendi alan kimse; kendi kendine hareket etme, davranma, karar verme gücü olan; tutuklu olmayan, serbest, hür; başkasının kölesi olmayan, hür; siyasi bir güç tarafından denetlenmeyen, engellenmeyen. Özgür ismi, Türkçe kökenli olup "öz" ve "gür" kelimelerinin birleşiminden oluşmuştur.
Özgür irade sorununun ortaya çıkmasının temel nedeni, evrenin determinist bir yapıya sahip olup olmadığı ve insan eylemlerinin önceden belirlenip belirlenmediği tartışmasıdır. Bu sorun, özellikle Newton fiziğinin bilim ve felsefenin temel ilkelerine getirdiği yeni yaklaşımlarla önem kazanmıştır. Özgür irade sorununa dair bazı görüşler: Determinizm: Özgür iradeyi reddeder; olaylar önceden belirlenmiştir. İndeterminizm: Determinizmi reddederek, olasılığa ve dolayısıyla özgür iradeye olanak tanır. Bağdaşırcılık: Determinist bir evrende özgür iradenin mümkün olduğunu savunur. Bağdaşmazcılık: Determinizm ve özgür iradenin aynı anda doğru olamayacağını öne sürer.
Olumlu olan her şeyin irade olmak, kişinin kendi düşüncelerini ve davranışlarını kontrol etme, yönlendirme ve belirli bir amaca yönelik kararlar alabilme kapasitesine sahip olması anlamına gelir. İrade, isteklerinizi belirleme, karar verme ve bu kararları uygulama sürecinde önemli bir rol oynar. İrade, 6 yaşından sonra oluşmaya başlar ve ilk gençlik döneminde olgunlaşır. İradenin güçlenmesi için: Amaç belirlemek. Kendini tanımak. Disiplinli olmak. Olumlu düşünce tarzı geliştirmek.
İnsanın iradesine bağlı olmayan hususlar "ızdırâri (zorunlu) fiiller" olarak adlandırılır. Bazı ızdırâri fiil örnekleri: kokular; cevherler; tatlar; kuruluk; ölüm; kudret; şehvet. İslam kelam düşüncesinde, Cebriyye mezhebine göre, insanın tüm fiilleri Allah'ın yaratması ile meydana gelir ve insanın irade ve tercihi yoktur.
İnsanın içinde özgürlük yoksa şu durumlar ortaya çıkabilir: Mutluluk ve huzur eksikliği. Bağımlılık ve kölelik. Saldırganlık ve şiddet. Seçeneklerin azalması. Özgürlük, zihinsel bir durum olup, ön yargılar, korkular ve bağımlılıklar gibi zihinsel engeller tarafından kısıtlanabilir.
Özgür irade sorununun çözümü için farklı yaklaşımlar bulunmaktadır: Bağdaşırcılık (Compatibilism). Ilımlı belirlenimcilik. Aquinas'ın çözümü. Ayrıca, nörobilim, hukuk, psikoloji ve ötesi gibi farklı alanlarda özgür irade sorununa yönelik yaklaşımlar da bulunmaktadır. Özgür irade sorununun çözümü, felsefi ve bilimsel tartışmalara konu olmaya devam etmektedir.
Özgür düşünce ve ifade özgürlüğü yakından ilişkilidir: İfade özgürlüğü, düşüncelerin sözcüklerle veya diğer anlatım biçimleriyle dış dünyaya taşması ve etki gösterme şansı bulması durumunda anlam kazanır. Özgür düşünce, bu üretim sonucu ortaya çıkan ürünün serbestçe dolaşım olanağıdır. Bu iki kavram, demokratik özgürlükler alanında yer alır ve düşüncenin özgürce ifade edilebilmesi, aynı zamanda bilgiye ulaşabilme olanağıdır.
Yaşam
İlgisiz ve duygusuz davranan erkek nasıl davranır?
Özge borak kaç evlilik yaptı?
Özgür irade nedir kısaca?
İkilem ne anlatıyor?
Önyargı ve stereotip arasındaki fark nedir?
Ölümden korkan insan nasıl davranır?
İdealist insan ne demek?
Özür dilemek anneyi rahatlatır mı?
Özerk bir insan ne yapmaz?
Özgeci davranış neden olur?
Örümcek fobisi olan kişiye ne denir?
Ölen babanın acısı ne zaman geçer?
İkinci eş evlilik sitesi var mı?
Öpuşme sırasında neden eller kullanılır?
Özlem yıldız Mustafa Elgin'den neden boşandı?
Ölümün 5 evresi nedir?
Öz düzenlemeyi geliştirmek için neler yapılabilir?
İhtiyaçlar nasıl giderilir?
Önyargı ve bilişsel önyargı aynı şey mi?
İktidar kitabı ne anlatıyor?
Öfkeyle ilgili metin nedir?
Ürdün'de evlilik nasıl oluyor?
İletişim kuramları ve yaklaşımları nelerdir?
Üvey kardeşin üvey kardeşten farkı nedir?
Üvey ve öz evlat arasında fark var mı?
Üstlere saygı göstermek ne demek?
Üzüm Üzüme Baka Baka Kararır hangi olay üzerine söylenmiştir?
Özlem Gürses evli mi bekar mı?
Örgütsel bağlılık ve güven arasındaki ilişki nedir?
Öpüşme sorusuna verilen cevaplar nelerdir?
Özlemle sarılmak ne anlama gelir?
Öğretmen öğrenci aşkı konusu nedir?
İlişki terapisti ne yapar?
İkizler burcu hangi sözlerden hoşlanır?
İdeal first date nasıl olmalı?
İdealist insan nasıl davranır?
İletişimde 4 temel unsur nedir?
İhtiyaç çeşitleri nelerdir?
İlişki için hangi terimler kullanılır?
Öpşmek yavşamak ne demek?