İki noktanın kullanıldığı cümlelerden bazıları şunlardır:
İki noktadan sonra gelen bölüm, bağımsız bir cümle ise bu cümlenin ilk sözcüğü büyük harfle başlar. İki noktadan sonra sadece örnekler sıralanıyorsa ilk örnek küçük harfle başlar
Noktalı virgül (;) birden fazla cümleyi birbirinden ayırmak için kullanılır.
İki nokta (:) 3. sınıf seviyesinde genellikle şu durumlarda kullanılır: Açıklama yapılacak cümlelerin sonunda. Karşılıklı konuşmalarda, söz sırasının kimde olduğunu belirtmek için. Kendisinden sonra örnek verilecek cümlelerin sonunda. Ses biliminde uzun okunması gereken ünlüden sonra. Kütüphanecilikte yazar ve eser adı arasında. Matematikte bölme işareti yerine. İnternet sitesi adreslerinde.
Noktanın kullanım alanlarından bazıları ve örnek cümleler: Cümlenin bittiğini belirtmek için." Bazı kısaltmaların sonuna koymak için. Tarihlerin yazımında gün, ay ve yılı gösteren sayıları ayırmak için." Sayılardan sonra sıra bildirmek için. Saat ve dakika gösteren sayıları birbirinden ayırmak için." Nokta, cümle içinde ve metinlerde farklı amaçlarla da kullanılabilir.
Noktalama işaretleri ile 10 cümle örneği: 1. Nokta (.): Bugün Nermin ve Mine ile birlikte pikniğe gideceğiz. 2. Soru İşareti (?): Bu konu hakkında ne düşünüyorsun? 3. Virgül (,): Kırtasiyeden cetvel, silgi, kalem ve defter aldım. 4. Ünlem İşareti (!): Ne kadar da saygısız bir çocuk! 5. İki Nokta (:): Aklın ve bilimin üç büyük düşmanı vardır: fenalık, cahillik ve tembellik. 6. Üç Nokta (...): Ben de ona inanmak istiyorum ama. 7. Kısa Çizgi (-): Ekonomik düzelme yavaş yavaş gerçekleşiyor. 8. Uzun Çizgi (—): -Bu konu hakkında ne düşünüyorsun? 9. Tırnak İşareti (” “): Atatürk, "Yurtta sulh, cihanda sulh." demiştir. 10. İki Nokta Üst Üste (;): Erkek çocuklara Doğan, Tuğrul, Aslan, Orhan; kız çocuklara ise İnci, Çiçek, Gönül, Yonca adları verilir.
Soru cümlesi oluşturmak için soru işareti (?) kullanılır. Örnekler: Ne zaman tükenecek bu yollar, arabacı? Gümrükteki memur başını kaldırdı: — Adınız? Söylediklerimi anladınız mı? Bu çiçekleri kim getirdi? Mimar Sinan (1489 ?-1588). Soru ifadesi taşıyan sıralı ve bağlı cümlelerde soru işareti en sona konur. Örnek: Bu işi bugün mü yapalım, yoksa yarına mı bırakalım?
İki nokta ve noktalı virgül arasındaki temel farklar şunlardır: Kullanım amacı: İki nokta (:), kendisinden sonra örnek verilecek veya açıklama yapılacak cümlenin sonuna konur. Noktalı virgül (;), bağımsız fakat mantık açısından birbirini bütünleyen cümleleri bağlamak için kullanılır. Büyük harf kullanımı: İki noktadan sonra çoğunlukla büyük harfle başlanır. Noktalı virgülden sonra büyük harfle başlanmaz. Örnekler: İki nokta örneği: "Babam bana şunu dedi: 'Her zaman iyi bir insan ol'". Noktalı virgül örneği: "Meyvelerden muz, elma ve çilek; sebzelerden bir tek domatesi seviyorum".
Noktalama işareti olarak tamamlanmamış cümle üç nokta ( ... ) ile gösterilir.