Türk Dil Kurumu (TDK) sözlüğüne göre önyargılı olmak, "bir kimse veya bir şeyle ilgili olarak belirli şart, olay ve görüntülere dayanarak önceden edinilmiş olumlu veya olumsuz yargı, peşin yargı, peşin hüküm, peşin fikir" anlamına gelir
Önyargılı olmak, herhangi bir bilgi sahibi olmadan veya konu hakkında inceleme yapmadan, bir konu hakkında fikir beyan etmek demektir
Kodlanmış Önyargı (Coded Bias, 2020) belgeseli, MIT Media Lab araştırmacısı Joy Buolamwini'nin yüz tanıma teknolojisindeki önyargıları ortaya çıkarmasını konu alır. Belgesele göre, Buolamwini, yüz tanıma teknolojisinin koyu tenli yüzleri doğru bir şekilde tanımadığını keşfeder. Ayrıca, belgesel, yapay zeka ve dijital teknolojilerin yaşamları nasıl denetlediğini ve bu teknolojilerin barındırdığı önyargılarla mücadelenin önemini de gösterir.
Önyargı kelimesinin eş anlamlıları şunlardır: Peşin hüküm; Sakınca; Zarar; Etki altında bırakmak; Önyargılı olmasına neden olmak.
Önyargı ve yanlılık kavramları genellikle karıştırılır, ancak aralarında önemli bir fark vardır: Önyargı, bir kişi veya grup hakkında yeterli bilgi edinmeden ve inceleme yapmadan, genellikle düşsel kanıtlara dayanarak oluşan olumsuz bir kanaat veya yanlılıktır. Yanlılık ise, bir kişinin, bir görüş veya düşünceyi, olayları veya durumu tek yönlü, adil olmayan bir şekilde savunması veya buna destek vermesi anlamına gelir. Özetle, önyargı daha çok bireysel düzeyde, yanlılık ise daha çok toplumsal veya bireysel davranışlarla ilgili bir kavramdır.
Önyargıların ilk ve en önemli kaynağının ne olduğuna dair kesin bir bilgi bulunmamakla birlikte, önyargıların oluşumunda etkili olan bazı faktörler şunlardır: Çevresel faktörler. Kişisel deneyimler. Kitle iletişim araçları. Bilgi ve deneyim eksikliği. Sosyokültürel faktörler. Engellenme. Kusurlu kişilik ve zayıf karakter.
Ön yargı ve kalıp yargı arasındaki fark şu şekilde açıklanabilir: Ön yargı, bir kişi veya gruba karşı genellikle yanlış veya eksik bilgiye dayalı olarak oluşan olumsuz bir tutumdur. Kalıp yargı ise bir grubun bütün üyelerine yönelik abartılan, genelleştirilen olumlu veya olumsuz değerlendirmelerdir. Özetle, ön yargı bireysel bir tutum iken, kalıp yargı bu tutumların genellemesidir.
Hayır, önyargı ve bilişsel önyargı aynı şey değildir. Ön yargı, bir kişi veya gruba karşı genellikle yanlış veya eksik bilgiye dayalı olarak oluşan olumsuz bir tutumdur. Bilişsel önyargı ise, çevredeki kişi, olay ve durumları değerlendirirken kararları etkileyen bir düşünce sistemidir. Bilişsel önyargılar, ön yargının bir türü olarak kabul edilebilir, ancak ön yargı daha geniş bir kavramdır.
Ön yargı, genellikle bilgi eksikliği, yanlış inançlar, kötü deneyimler ve toplumsal normlar gibi sebeplerle oluşur. Bilgi eksikliği: Bir kişi veya grubun gerçek özellikleri hakkında yeterli bilgiye sahip olmamak, ön yargının oluşmasına neden olabilir. Yanlış inançlar: Kültürel, dini veya toplumsal normlardan kaynaklanan yanlış inançlar, ön yargının oluşmasına yol açabilir. Kötü deneyimler: Bireysel veya toplumsal kötü deneyimler, olumsuz ön yargıların oluşmasına neden olabilir. Toplumsal normlar: Toplumun belirli bir grubu veya özelliği hakkında yaygın olarak kabul edilen yanlış inançlar ve normlar, insanların ön yargı geliştirmesine neden olabilir. Ayrıca, sosyal çevre, aile ve arkadaş ortamı da ön yargıların oluşmasında önemli bir rol oynar. Ön yargı, bilişsel sistemdeki hatalar nedeniyle de ortaya çıkabilir.
Blog
İngilizce argo deyimler nelerdir?
Ölü yakma işlemi yapan yere ne denir?
Önyargılı olmak ne demek TDK?
Çeviri yaparken harfler nasıl çevrilir?
İkileme ve tekrar aynı şey mi?
İdame etmek ne demek?
Çirkefi atmak ne demek?
Çolpan ve Çulpan aynı mı?
Üvey anne ingilizce ne demek?
Çetrefilli ne anlama gelir?
İktibas ne anlama gelir?
Öğrenmesi en kolay dil hangisi?
Özür dilemek eş anlamlısı nedir?
Ön yerine ne kullanılır?
İlginç sorular sormaya ne denir?
İhvanın kökeni nedir?
Ünlem işaretinin kullanıldığı cümleler nasıl okunur?
Öğe ne anlama gelir?
Çünki nasıl yazılır TDK?
İhzari ne demek?
Üç tekerlekli küçük motorlu taşıt bulmaca nedir?
İngilizce 10 tane cümle nasıl kurulur?
Üç nokta ile 5 cümle nedir?
Ünlü birinin biyografisini ingilizce olarak nasıl yazabilirim?
İngilizce ayların sıralaması nasıl?
İkizler burcu fiziksel olarak nasıl olur?
İlbay ne demek bulmaca?
Örselenmek ne anlama gelir?
Çok malın haramsız olması hangi atasözüdür?
Çengel bulmaca cephane ne demek?
İngilizce nakarat nasıl yapılır?
Ünlü ve ünsüz sertleşmesi nedir?
İlgi ekinin diğer adı nedir?
İkizler burcu yönetici gezegeni nedir?
Üniversite ismi nasıl yazılır TDK?
İngilizce A1 kaç kitap okumalı?
Çorum Alaca posta kodu nedir?
İngilizce mont ne demek?
Çingenece ve Romence aynı mı?
İfşa etmek İngilizce ne demek?