Özne-yüklem uyumsuzluğu , Türkçe bir cümlede özne ve yüklemin şahıs, tekillik-çoğulluk ve olumluluk-olumsuzluk yönünden uyumlu olmaması durumudur
Özne-yüklem uyumsuzluğuna örnekler :
Özne-yüklem uyumsuzluğu, dil bilgisi açısından bozukluklara neden olur
Nesne eksikliği ve nesne-yüklem uyumsuzluğu arasındaki fark şu şekilde açıklanabilir: Nesne Eksikliği: Cümlelerde ortak kullanılan nesnenin yüklemlere bağlanamamasından kaynaklanır. Nesne-Yüklem Uyumsuzluğu: Öznenin tekil veya çoğul olmasına göre yüklemin de tekil veya çoğul olması gerekir. Özetle, nesne eksikliği genellikle nesnenin kullanılmamasından kaynaklanırken, nesne-yüklem uyumsuzluğu öznenin tekil veya çoğul olmasına göre yüklemin uygun şekilde çekilmemesinden kaynaklanır.
Doğru cevap: A - dolaylı tümleç eksikliği Anlatım bozukluklarından biri olan dolaylı tümleç eksikliği, cümlede birinci cümledeki dolaylı tümlecin, ikinci cümlenin yüklemine uymamasından ya da öznelerle, nesnelerle yanlış şekilde bağlantıya girmesinden kaynaklanır. Örnek: "Ankara’ya yerleşmiş, bir türlü Ankara’dan kopamamıştı" cümlesinde "Ankara’dan" yerine "oradan" kullanılması daha doğru olur. "Yeni çıkan kitapları incelemek ve tezi için yararlanmak istiyordu" cümlesinde doğru kullanım, "Yeni çıkan kitapları incelemek ve onlardan tezi için yararlanmak istiyordu" şeklindedir.
Yüklem, cümlenin asıl unsurudur. Özne ise cümlenin temel öğelerinden biridir. Cümlede önce yüklem belirlenir, sonra yükleme çeşitli sorular sorularak onu çeşitli yönlerden açıklayan öteki öğeler bulunur.
Sözde öznenin olduğu cümlelerde yüklem, edilgen çatıdadır. Edilgen çatılı fiillerde özne işi yapan değil, yapılan işten etkilenen durumdadır ve bu özneye sözde özne denir.
Cümlenin ögeleri şunlardır: Yüklem. Özne. Nesne (düz tümleç). Dolaylı tümleç (yer tamlayıcısı). Örnek cümleler: Yüklem: "Ben işlerimi zamanında yaparım" cümlesinde "yapmak" sözcüğü, bir yargı taşıdığı için yüklemdir. Özne: "Çocuklar bahçede neşeyle koşuyor" cümlesinde "koşma" eylemini gerçekleştiren "çocuklar"dır. Nesne: "Bugün seni çok aradım" cümlesinde "kimi?" sorusuna cevap veren "seni" sözcüğü nesnedir. Dolaylı tümleç: "Annem bu meyveleri semt pazarından aldı" cümlesinde "-den" ekini alan "semt pazarından" dolaylı tümleçtir.
TYT'de cümlede özne ve yüklem bulmak için şu adımlar izlenebilir: 1. Önce yüklem bulunur. 2. Özne, yükleme sorulan “kim, ne” soruları ile bulunur. Örnek: "Çocuklar bahçede neşeyle koşuyor" cümlesinde "koşan kim?" sorusu ile "çocuklar" öznesi bulunur. "Bugün hava çok güzeldi" cümlesinde "güzel olan ne?" sorusu ile "hava" sözcüğü özne görevindedir. Özne, üç grupta incelenir: Gerçek (açık) özne: Yüklemin bildirdiği yargıyı gerçekleştiren varlığın cümlede açıkça ifade edildiği öznedir. Gizli özne: Cümlede bir sözcük olarak bulunmayan, yüklemin çekiminden anlaşılan öznelerdir. Sözde özne: Eylemin kim tarafından yapıldığı belli olmayan cümlelerde işten etkilenen unsurdur. Cümlenin öğeleri bulunurken özne ve nesneyi karıştırmamak için önce yüklemi, sonra özneyi, daha sonra da nesneyi bulmak gerekir.
Özne ve yüklem eksikliği, cümlede gerekli öğelerin bulunmamasından kaynaklanan anlatım bozukluklarıdır. Özne eksikliği, cümlede yüklemin gerektirdiği öznenin olmaması veya bir öznenin birden fazla yükleme bağlanması durumunda ortaya çıkar. Yüklem eksikliği, sıralı ve bağlı cümlelerde iki cümlenin aynı yükleme bağlanması sonucu oluşur.
Blog
Çorlu hava meydanı hangi askeri birlik?
İnce A ve kalın A nasıl ayırt edilir?
Özne yüklem uyumsuzluğu nedir?
Öğretmenim ve hocam arasındaki fark nedir?
Çiftlere ne denir ingilizce?
İl ne demek?
Ü harfi ile başlayan kaç tane eşya var?
Ünlem cümlelerinde hangi noktalama işareti kullanılır?
Çıt kırıldım birleşik mi ayrı mı?
İngilizce köpek nasıl anlatılır?