Ünlem kuramı , dilin doğuşunu insanların çeşitli olaylar karşısında duydukları duyguları ifade etmek için çıkardıkları ünlemlere dayandırır
Bu kurama göre, insanlar zamanla bu ünlemleri sözcüklere dönüştürmüş ve bu kelimeler, çeşitli kavramları karşılayarak dilin ilk kelimeleri olmuştur
Ünlem kuramını savunan bazı isimler şunlardır:
Ünlem ve seslenme arasındaki fark şu şekilde açıklanabilir: Ünlem, sevinç, korku, heyecan, acıma, şaşma gibi duyguları coşkulu bir şekilde anlatan veya hitap (seslenme) gibi durumları belirten kelimelerdir. Seslenme, daha çok birinin dikkatini çekmek, onu uyarmak, ona seslenmek amaçlı ünlemlerdir. Örnekler: Ünlem: "Hava ne kadar da sıcak!". Seslenme: "Arkadaş, biz bu yolda türküler tuttururken / Sana uğurlar olsun... Ayrılıyor yolumuz!".
Ünlem işareti, herhangi bir cümlede kullanılmayabilir, çünkü bu, yazarın tercihine bağlıdır. Ünlem işareti kullanılmadan yazılmış cümlelere örnek olarak şu cümleler verilebilir: "Gitme. (Bu cümleyi kuran kişi normal bir duyguyla kurduğu için ünlem kullanılmamıştır.)". "Sende hiç akıl yok mu! Sen aptal mısın!". Ayrıca, ünlem işareti yerine virgül kullanılan cümlelerde de ünlem işareti kullanılmaz.
Evet, nida ve ünlem aynı şeydir. Ünlem, dilbilgisinde ve edebiyatta "bağırma, çağırma, seslenme, ses verme" anlamlarına gelen bir terimdir.
Ünlem işaretinin kullanıldığı cümleler, vurgulanarak okunur. Bazı örnek cümleler: "Ne mutlu Türk'üm diyene!". "Ordular! İlk hedefiniz Akdeniz, ileri!". "Eyvah, ev yanıyor!". "Dur, yolcu! Bilmeden gelip bastığın bu toprak bir devrin battığı yerdir". "Vay canına! Çok başarılı bir tablo olmuş". "Hey, sana diyorum!". "Oh! Sonunda güzel haberi aldık". "Arkadaş, biz bu yolda türküler tuttururken / Sana uğurlar olsun... Ayrılıyor yolumuz!". "Adam, akıllı (!) olduğunu söylüyor". "Günde bin(!) test sorusu çözecekmiş".
Ünlem ve soru işareti arasındaki temel farklar şunlardır: Soru işareti (?): Soru eki veya sözü içeren cümle veya sözlerin sonuna konur. Soru bildiren ancak soru eki veya sözü içermeyen cümlelerin sonuna konur. Bilinmeyen, kesin olmayan veya şüpheyle karşılanan yer, tarih gibi durumlar için kullanılır. Ünlem işareti (!): Sevinç, kıvanç, acı, korku, şaşma gibi duyguları anlatan cümle veya ibarelerin sonuna konur. Seslenme, hitap ve uyarı sözlerinden sonra konur. Alay, kinaye veya küçümseme anlamı kazandırılmak istenen sözden hemen sonra yay ayraç içinde kullanılır.
Ünlem işareti (!), çeşitli duygu ve heyecanları bildiren cümle ve ifadelerin sonuna konulan bir noktalama işaretidir. Ünlem işaretinin bazı kullanım alanları: Duygusal ifadeler: Sevinç, kıvanç, acı, korku, heyecan, endişe, şaşma gibi duyguları bildirmek için kullanılır. Seslenme ve hitap: Uyarı, seslenme ve hitap bildiren sözlerden sonra kullanılır. Alay ve iğneleme: Alay, iğneleme, kinayeli cümlelerde kullanılır. Ünlem ifadeleri: "Vay, oh, bre, ah, vay canına" gibi ünlem bildiren ifadelerden sonra kullanılır.
Üç çeşit ünlem cümlesi vardır: 1. Seslenme ünlemleri: Dikkat çekmek, uyarmak veya seslenmek amacıyla kullanılır. 2. Duygu ünlemleri: Sevgi, öfke, korku, şaşkınlık gibi duyguları ifade eder. 3. Ünlem gibi kullanılan ifadeler: Aslında ünlem olmadıkları halde vurgu veya tamlamayla ünlem değeri kazanırlar.
Blog
İhtiyaç kelimesinin eş ve zıt anlamı nedir?
Üç nokta ile soru sorulur mu?
Ünlü değişimi hangi kelimeler?
İkmale kalmak ve ikmal etmek aynı şey mi?
Çeç'in kökeni nedir?
İngilizce already ne zaman kullanılır?
Üç noktanın kullanıldığı yerler nelerdir?
İlkokul nasıl yazılır TDK?
Ünlem kuramı nedir?
Çokluk eki ulus ne demek?
Çılgın sayısal lotoda bütün sayılar kaç kere çıktı?
İngilizce gelin alma ne denir?
Ümit ismi Arapça ne anlama gelir?
İmparatorun eş anlamlısı nedir?
Ünlem çeşitleri nelerdir?
Çukurlu yer ne demek?
İngilizce böcek türleri nelerdir?
İltisak ne demek?
İhtiyar Kürtçe ne demek?
Üvey kardeşin üvey kardeşten farkı nedir?
Çift saatlerin anlamı nedir?
Ünlü ve ünsüz daralması nedir?
İki Dirhem Bir Çekirdek'te kaç hikaye var?
İngilizce günler nasıl sorulur?
İngilizce düzensiz fiillerin 3 hali nasıl bulunur?
Çözüm ve çözüm yolu arasındaki fark nedir?
İlmik ne anlama gelir?
İngilizce güney nasıl okunur?
İkizler hangi burçla aynı element?
Ök ne anlama gelir?
Öğrenim yerine ne kullanılır?
Çok manyak kızsın ne demek?
İngilizce anne nasıl hitap edilir?
Özel isimlere gelen ekler nasıl ayrılır?
İngilizce kitap özeti nasıl yapılır?
Ünsüz benzeşmesi ve ünsüz uyumu aynı şey mi?
İngilizce ev bölümleri nasıl anlatılır?
İngilizce kulis yapmak ne demek?
Çıt kırıldım ve çıtkırıldım aynı mı?
İkizler hangi burçlarla iyi anlaşır?