TDK'ye göre üs işaretli kısaltmalara gelen ekler şu şekilde yazılır:
Örnekler:
Tezde kısaltmaların yazımı için bazı örnekler ve kurallar: Kısaltmaların Sıralanışı: Alfabetik sıraya göre dizilir. Açıklamalar: Her kısaltmanın yanına, açık şekilde yazılmış tam karşılığı eklenir. Yazım Biçimi: Kısaltmalar koyu harflerle yazılırken, açıklamaları normal fontta yazılır. Sayfa Numaraları: Bazı durumlarda, kısaltmanın tez içinde yoğun olarak kullanıldığı bölümlere ilişkin sayfa numaraları da verilebilir. Örnekler: ABD (Amerika Birleşik Devletleri); KB (Kutadgu Bilig); TD (Türk Dili); TK (Türk Kültürü); CEO (icra kurulu başkanı). Daha fazla bilgi ve örnek için "Murat Cenk Akademi Ofisi"nin "Tez Kısaltmalar Listesi Nedir ve Nasıl Hazırlanır?" başlıklı yazısına başvurulabilir.
Kısaltmalara getirilen ekler, kesme işaretiyle ayrılır. Küçük harflerle yapılan kısaltmalara getirilen eklerde kelimenin okunuşu esas alınır. Büyük harflerle yapılan kısaltmalara getirilen eklerde ise kısaltmanın son harfinin okunuşu esas alınır. Kelime gibi okunan kısaltmalara getirilen eklerde kısaltmanın okunuşu esas alınır. Noktayla biten kısaltmalarda kesme işareti kullanılmaz ve ekler kelimenin okunuşuna göre getirilir.
Türkçede kısaltma yapmak için şu kurallar uygulanır: Kuruluş, ülke, kitap, dergi ve yön adlarının kısaltmaları, her kelimenin ilk harfinin büyük yazılmasıyla yapılır. Kelime veya kelime gruplarının kısaltılmasında, ilk harfle birlikte kelimeyi oluşturan temel harfler dikkate alınır. Küçük harflerle yapılan kısaltmalara getirilen eklerde, kelimenin okunuşu esas alınır. Büyük harflerle yapılan kısaltmalara getirilen eklerde, son harfin okunuşu esas alınır. Kelime gibi okunan kısaltmalara, okunuşa göre ek getirilir. Sonunda nokta bulunan kısaltmalarla üs işaretli kısaltmalara, gelen ekler kesmeyle ayrılmaz. Sert ünsüzle biten kısaltmalara, ek alındığında okunuşta sert ses yumuşatılmaz. Bazı gelenekleşmiş kısaltmalar: T.C. (Türkiye Cumhuriyeti); T. (Türkçe). Bu kısaltmalara getirilen eklerde nokta kullanılmaz.
Büyük harfle yapılan kısaltmalara gelen ekler, kısaltmanın son harfinin okunuşu esas alınarak yazılır. Bazı örnekler: BDT’ye; TDK’den; THY’de; TRT’den; TL’nin. Ancak, kısaltması büyük harflerle yapıldığı hâlde bir kelime gibi okunan kısaltmalara getirilen eklerde kısaltmanın okunuşu esas alınır. Örneğin: ASELSAN’da; BOTAŞ’ın; NATO’dan; UNESCO’ya.
Kısaltmaların okunuşu, küçük harflerle yapılan kısaltmalarda kelimenin okunuşuna, büyük harflerle yapılan kısaltmalarda ise kısaltmanın son harfinin okunuşuna göre belirlenir. Küçük harflerle yapılan kısaltmalar: cm’yi, kg’dan, mm’den, kr.un. Büyük harflerle yapılan kısaltmalar: BDT’ye, TDK’den, THY’de, TRT’den, TL’nin. Bazı istisnalar: Kelime gibi okunan kısaltmalar: ASELSAN’da, BOTAŞ’ın, NATO’dan, UNESCO’ya. Yabancı kökenli kısaltmalar: Yerleşmiş bir okunuşları varsa bu okunuşa göre ek alır (örneğin, CNN’e, CNN’i, CNN’de). Numara sözünün kısaltması: No.lu, No.suz. Üs işaretli kısaltmalar: cm³e, m²ye, 64ten. Sert ünsüzle biten kısaltmalar: AGİK’in, CMUK’un, RTÜK’e. Birlik kelimesiyle yapılan kısaltmalar: ÇUKOBİRLİK’e, FİSKOBİRLİK’in.
Kısaltmalara gelen eklerin yazılışı şu kurallara göre yapılır: Küçük harflerle yapılan kısaltmalara getirilen eklerde kelimenin okunuşu esas alınır. Büyük harflerle yapılan kısaltmalara getirilen eklerde ise kısaltmanın son harfinin okunuşu esas alınır. Bazı istisnai durumlarda kısaltmanın okunuşu temel alınır. Üç örnek: 1. Küçük harflerle yapılan kısaltma: m'yi (metrenin kısaltması). 2. Büyük harflerle yapılan kısaltma: TDK'nin (Türk Dil Kurumu'nun kısaltması). 3. İstisnai durum: NATO'da (NATO'nun kısaltması).
Resmi yazılarda kısaltma kullanımı şu kurallara tabidir: İlk Kullanım: Metin içinde kısaltma kullanılacaksa, ifadenin ilk kullanıldığı yerde açık biçimi yazılır, ardından parantez içinde kısaltma yer alır. Örnek: Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM). Zorunluluk: Zorunlu olmadıkça yabancı kelime kullanılmaz, kullanılması durumunda anlamı parantez içinde belirtilir. İstisna: Muhatabı yabancı ülke veya uluslararası kuruluş olan resmî yazışmalarda yabancı dil kullanılabilir. Bağlı veya ilgili idarelerde başlık yazımı şu şekildedir: İlk satıra “T.C.” kısaltması, ikinci satıra bağlı veya ilgili olunan bakanlığın adı büyük harflerle, üçüncü satıra idarenin adı ilk harfleri büyük diğerleri küçük harflerle, dördüncü satıra birimin adı ilk harfleri büyük diğerleri küçük harflerle yazılır. Örnek: T.C. ENERJİ VE TABİİ KAYNAKLAR BAKANLIĞI Eti Maden İşletmeleri Genel Müdürlüğü İnsan Kaynakları Yönetimi Dairesi Başkanlığı.
Blog
Çizgili O ne anlama gelir?
İngilizce arkadaş ne demek?
İmlanın amacı nedir?
İcraatta bulunmak ne demek?
Üs işaretli kısaltmalar nasıl yazılır TDK?
Çivi yazısı Türkçe nasıl okunur?
İly hangi dilde?
Ölgün ne demek?
Özlü söz ve özlü metin arasındaki fark nedir?
Çirkef ne demek?
Üsküdar'da kaç tane ilçe var?
İlan kelimesinin zıt anlamlısı nedir?
Çok değişik bir şey ne demek?
Çekçede merhaba nasıl denir?
İktifa ve yetinme aynı mı?
Çetmen ve İnegöl Mobilya aynı mı?
Çok aktif ne demek?
Çoğul isimlere örnek cümleler nelerdir?
Çokça ne demek?
İhvan ne anlama gelir?
Çevirme yapmak ne demek?
İngilizce gelecek zaman ve geçmiş zaman nasıl ayırt edilir?
Çıfıt ne demek TDK?
Özerklik bulmaca cevabı nedir?
İcat kelimesinin eş anlamı nedir?
Özbenlik ve özsaygı nasıl yazılır?
İcra borcu olan kişi zekât verebilir mi?
İngilizce for ne zaman kullanılır?
Çorlu hava meydanı hangi askeri birlik?
İnce A ve kalın A nasıl ayırt edilir?
Özne yüklem uyumsuzluğu nedir?
Öğretmenim ve hocam arasındaki fark nedir?
Çiftlere ne denir ingilizce?
İl ne demek?
Ü harfi ile başlayan kaç tane eşya var?
Ünlem cümlelerinde hangi noktalama işareti kullanılır?
Çıt kırıldım birleşik mi ayrı mı?
İngilizce köpek nasıl anlatılır?
Çince metin nasıl okunur?
İngilizce kelimelerin 2. halleri nasıl bulunur?