Zorunlu karşılık oranı , bir bankanın belirli finansal kalemleri üzerinden hesaplanır. Hesaplama için aşağıdaki adımlar izlenir:
Örneğin, belirlenen oran %10 ise, 100 birimlik mevduat için 10 birim zorunlu karşılık ayırmak gerekir
Formül : Zorunlu Karşılık Miktarı = Mevduat Tutarı x Rezerv Oranı
Türkiye'de zorunlu karşılık oranı, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) tarafından belirlenir
2025 yılı Ağustos ayı itibarıyla Türkiye'de zorunlu karşılık oranı Türk lirası yükümlülükler için %10,50, yabancı para yükümlülükler için ise %5 olarak belirlenmiştir. Zorunlu karşılık oranı, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) tarafından belirlenir ve zamanla değişiklik gösterebilir.
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), zorunlu karşılık oranını iki haftada bir cuma günü hesaplar. 16 Ağustos 2025 tarihli düzenlemeye göre, kredi büyümesine dayalı zorunlu karşılık hesaplama sıklığı dört haftadan sekiz haftaya çıkarılmıştır.
Zorunlu karşılık ve rezerv arasındaki temel fark, işlev ve kapsamlarıdır: Zorunlu Karşılık: Bankaların topladıkları mevduatların belirli bir kısmını, merkez bankasında tutmak zorunda oldukları orandır. Rezerv: Bankaların, olası likidite ihtiyaçlarına karşı merkez bankasında veya kendi kasalarında tuttukları nakit ve diğer varlıkları ifade eder. Dolayısıyla, zorunlu karşılık, rezervin bir parçası olabilir ancak rezerv, zorunlu karşılıktan daha geniş bir kavramı kapsar.
Zorunlu karşılık oranı, mevduat kabul eden bankaların, bu mevduatlara karşılık olarak Merkez Bankası'nda bulundurmak zorunda oldukları mevduatların oranıdır. Zorunlu karşılık oranı, para politikasında güvence ve likidite kontrolü amacıyla kullanılır. Türkiye'de zorunlu karşılık oranı, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) tarafından belirlenir ve bankaların mevduat hesaplarındaki vade sayısına göre değişiklik gösterebilir.
Zorunlu karşılık oranı, makro finansal risklerin azaltılması ve para politikasının yönlendirilmesi amacıyla belirli dönemlerde artırılabilir. Bu dönemler arasında: - Kısa vadeli Türk lirası mevduat için oran artışı 22 Kasım 2024 tarihinde gerçekleştirilmiştir. - Yurt dışı repo ve kredi işlemleri için zorunlu karşılık oranları da vadeye göre farklılaştırılarak artırılmıştır (24 Mayıs 2025).
Zorunlu karşılık oranının düşmesi, bankalara daha fazla likidite sağlar ve kredi tabanlarını genişletir. Ancak, kredi hacmindeki artışın kontrolsüz büyümesi, enflasyonist baskıların artmasına yol açabilir. Zorunlu karşılık oranı, merkez bankaları tarafından ekonomik koşullar ve finansal sistemin ihtiyaçları doğrultusunda belirlenir. Yatırım danışmanlığı hizmeti, yetkili kuruluşlar tarafından kişilerin risk ve getiri tercihleri dikkate alınarak kişiye özel sunulmaktadır. Burada yer alan yorum ve tavsiyeler ise genel niteliktedir. Özetle: Para arzı artar. Bankaların kredi verme kapasitesi artar. Ekonomik faaliyetler canlanır. Enflasyonist baskılar artabilir.
Zorunlu karşılıklar, bankaların tabi oldukları muhasebe standartları ve kayıt düzeni esas alınarak, iki haftada bir cuma günü hesaplanır. Resmi tatil günlerinde ise bir önceki iş günü esas alınır.
Ekonomi
Özdemir ticaret ne iş yapar?
Yılbaşı bileti ikramiyeleri neye göre belirleniyor?
Zorunlu karşılık ve rezerv arasındaki fark nedir?
Yılbaşı indirimi yüzde kaç?
Zorunlu Karşılık Oranı 1 yıl nasıl hesaplanır?
Zirve portalda hangi işlemler yapılır?
Ülker'in sahibi hangi aile?
Özsermaye ile finansman çeşitleri nelerdir?
Özerk bir yapı nasıl çalışır?
Ziraat Borsa Hesabı Kapatma Sonrası Ne Olur?
ZL hangi ülkenin para birimi?
Özdilek markası kime ait?
Ön muhasebe ve genel muhasebe arasındaki fark nedir?
Ziraat Bankası kurum IBAN nasıl öğrenilir?
Çiftçi bağkuru 2008 öncesi kaç yılla emekli olur?
Ziraat Mobil'de hangi işlemler yapılır?
Ön cam hasarı kaskoyu bozar mı?
Ziraat Bankası Beylikdüzü şubesi hangi mahallede?
Yükselen bayrak ne zaman kırılır?
Çekler neden takasa verilir?
Çekte hangi bilgiler olmalı?
Çelik Yayınevi kime ait?
Çiçeksepeti pazaryeri nedir?
Çankaya neden Ankara'nın en pahalı semti?
İhracat fazlası olursa ne olur?
Ön muhasebe ve resmi muhasebe aynı mı?
Ödenek cetveli nedir?
İhraç Kayıtlı Satışta KDV'siz fatura kesilir mi?
İki tepe 2 dip ne zaman oluşur?
Yüzde 30 zam nasıl hesaplanır?
Ziraat Bankası tüm şubeler aynı mı?
Ön muhasebe programı ne işe yarar?
Öz sermaye yatırımı nedir?
Yıllık üyelik ücreti iadesi kaç gün sürer?
İK ve kalite yönetimi nedir?
Çekiç ve ters çekiç ne zaman alınır?
Özel mülkiyete neden ihtiyaç duyulur?
Çekin arkasına alonje yerine ne yazılabilir?
Ziraat otomatik ödeme talimatında hesapta para yoksa ne olur?
Çayönü neden terk edildi?