İdari teşkilatlanma, Anayasa'nın. maddesinin birinci fıkrasına tabidir. Bu fıkra, "İdare, kuruluş ve görevleriyle bir bütündür ve kanunla düzenlenir" hükmünü içerir
Ayrıca, 2017 Anayasa değişikliği ile idarenin Cumhurbaşkanlığı kararnamesi ile de kurulabilmesi imkanı getirilmiştir. Ancak, Cumhurbaşkanlığı kararnamesi ile her idare kurulamayacak ve bazı önemli hususlar (örneğin, personelin özlük hakları, kişi hak ve özgürlüklerine etki eden idari yaptırımlar ve kolluk yetkisi) düzenlenemeyecektir
İdare hukuku, temeli anayasada belirlenen, idarenin faaliyet ve örgütlenmesine ilişkin kurallar öngören, kamuya tanınan üstünlük ve ayrıcalıklar ile bireye tanınan hak ve hürriyetlerin dengelenmesini sağlayan hukuk dalıdır. İdare hukukunun temel ilkeleri: Hukuk devleti ilkesi: İdarenin tüm işlem ve eylemlerinin hukuka uygun olması gerektiğini ifade eder. Sosyal devlet ilkesi: Devletin temel hizmetleri ücretsiz sağlaması ve dezavantajlı grupların ihtiyaçlarını karşılaması gerektiğini belirtir. Eşitlik ilkesi: İdarenin herkese eşit şekilde hizmet sunması gerektiğini vurgular. İdarenin kanuniliği ilkesi: İdarenin tüm işlem ve eylemlerinin yasal dayanağı olması gerektiğini belirtir. Merkezden yönetim - yerinden yönetim ilkesi: Türk idari yapılanmasındaki iki temel yönetim sistemini ifade eder. İdarenin bütünlüğü ilkesi: Tüm idari kuruluşların bir bütün olarak idareyi oluşturduğunu belirtir. İdare hukukunun kaynakları: Anayasa; Kanunlar ve kanun hükmünde kararnameler; Tüzükler; Yönetmelikler; Diğer düzenleyici işlemler; Doktrin (öğreti); İçtihatlar; Teamüller; Genel ilkeler. İdare hukukunun uygulanmasından doğan uyuşmazlıklar, idari yargıda (idare ve vergi mahkemeleri, bölge idare mahkemeleri, Danıştay) çözümlenir.
İdari teşkilatta yer alan bazı önemli kişiler ve birimler şunlardır: 1. Merkezi İdare: - Cumhurbaşkanı: Devletin ve hükümetin temsilcisi, en yüksek hiyerarşik amir. - Bakanlar ve Bakanlıklar: Devletin sunduğu kamu hizmetlerinin temel başlıklarla bölündüğü örgütler. 2. Taşra Teşkilatı: - Vali: İl genel idaresinin başı, cumhurbaşkanının temsilcisi ve idari yürütme organı. - Kaymakam: İlçe idaresinin başı, hükümetin temsilcisi. 3. Yerinden Yönetimler: - İl Özel İdaresi: Vali, İl Genel Meclisi ve İl Encümeni'nden oluşur. - Belediye: Belediye Başkanı, Belediye Meclisi ve Belediye Encümeni'nden oluşur. - Köy: Muhtar, Köy Derneği ve Köy İhtiyar Heyeti'nden oluşur. 4. Diğer Birimler: - Devlet Denetleme Kurulu, Danıştay, Sayıştay gibi kurumlar da idari teşkilatın önemli parçalarıdır.
İdari teşkilat ve hiyerarşik teşkilat arasındaki temel farklar şunlardır: 1. Kapsam: - İdari teşkilat, merkezden yönetim ile yerinden yönetim arasındaki ilişkiyi düzenler. - Hiyerarşik teşkilat, aynı tüzel kişilik içindeki ast-üst ilişkisini düzenler. 2. Yasal Düzenleme: - İdari vesayet için yasal düzenleme gereklidir. - Hiyerarşi ise doğası gereği her örgütlenmede kendiliğinden gelişir. 3. Denetim Alanı: - İdari vesayet, kamu tüzel kişilikleri arasında hukuka uygunluk denetimi yapar. - Hiyerarşi, hem hukuka uygunluk hem de yerindenlik denetimi yapar. 4. Örnekler: - İdari vesayet: Ulaştırma Bakanlığı - Türkiye Cumhuriyeti Devlet Demir Yolları. - Hiyerarşi: Bakan - müsteşar, vali - kaymakam.
İdari teşkilat, idarenin üstlendiği görevleri yerine getiren örgüt olarak ifade edilebilir. İdari teşkilatın iki temel ilkesi vardır: 1. Merkezden yönetim ilkesi. 2. Yerinden yönetim ilkesi. Türkiye'deki merkezi idarenin teşkilat yapısı şu şekildedir: Cumhurbaşkanı; Başbakan; Bakanlar Kurulu; Bakanlıklar. Merkezi idarenin taşra teşkilatı ise il, ilçe ve bucak yönetimlerinden oluşan "mülki idari birimler" ile birkaç ili kapsayan "bölge yönetimleri"nden oluşur.
Türkiye'de idari teşkilat, merkezi idare ve yerinden yönetim olmak üzere ikiye ayrılır. Merkezi idare, başkent teşkilatı ve taşra teşkilatı olarak ikiye ayrılır. Başkent teşkilatı, Cumhurbaşkanlığı ve bakanlıklardan oluşur. Taşra teşkilatı, il, ilçe ve bucaklardan meydana gelir. Yerinden yönetim, yerel yönetimler, kamu kurumları, kamu kurumu niteliğinde meslek teşekkülleri gibi birimleri içerir.
İdare hukukunda derlenen kanunlar şunlardır: Anayasa. İlgili diğer kanunlar. Kanun hükmünde kararnameler. Tüzük ve yönetmelikler. Yargı içtihatları. İdari teamül ve tatbikat. İdare hukuku, tedvin (derleme/kodifiye) edilmemiş bir hukuk dalıdır; tek ve toplu bir şekilde mevzuatı bulunmaz.
Hukuk
İhtiyat haciz için hangi mahkeme?
İdari Yargı ders notu nasıl çalışılır?
İdari işler müdürü ve idari işler personeli arasındaki fark nedir?
İdari teşkilatlanma hangi kanuna tabidir?
İnsan hak ve özgürlüklerini korumak için çalışan kuruluşlar nelerdir?..
İGDaş fatura ödenmezse ne olur?
İfrazı yapılmamış ne demek?
İbka etmek ne demek hukuk?
İhtiyarlardan neden akli meleke raporu istenir?
İhtiyat haczi kesin hacze dönüşür mü?
İkametgah değişikliği için 20 gün süresi nasıl hesaplanır?
İsim ve soyisim değiştirme davası hangi kanuna göre açılır?
İsim hakkı için marka tescil gerekli mi?
İadeli taahhütlü posta ile dosya gönderilir mi?
İcra dosyası açık haciz ne demek?
İkamet izni için göç idaresine ne zaman gidilir?
İdari hakim ile adli hakim arasındaki fark nedir?
İhtirazi kayıt ayrı bir dilekçe ile yapılır mı?
İntifa hakkının kurulması için tapu şart mı?
İnfazda 1 gün kaç gün sayılır?
İdareye başvuru yapmadan dava açılabilir mi?
İcra borcu UYAP'ta görünür mü?
İhtilat halinde olmak ne demek hukuk?
İsim denkligi ile vatandaşlık aynı şey mi?
İhtar çektikten sonra tutanak tutulur mu?
İflas idaresi müflisi temsil eder mi?
İmar barışı 20 yıl uzatıldı mı?
İhbar hattı WhatsApp numarası nedir?
İmha komisyonu tutanağı nasıl hazırlanır?
İhtiyat haczi şerhi ne zaman kalkar?
İl emniyet müdürü kim atar?
İ.İ.K 359 maddesi nedir?
İmar hukukunun temel ilkeleri nelerdir?
İdari para cezaları Resmi Gazetede yayınlanır mı?
İkamet adresi ile yerleşim yeri aynı şey mi?
İpotek kaldırma için şirketten muvafakat nasıl alınır?
İdari işler sorumlusu ne iş yapar?
İlişkide anlaşamamak boşanma sebebi mi?
İngiltere dünyada kaçıncı büyük güç?
İhtar örnekleri nelerdir?