İdari teşkilatlanma, Anayasa'nın. maddesinin birinci fıkrasına tabidir. Bu fıkra, "İdare, kuruluş ve görevleriyle bir bütündür ve kanunla düzenlenir" hükmünü içerir
Ayrıca, 2017 Anayasa değişikliği ile idarenin Cumhurbaşkanlığı kararnamesi ile de kurulabilmesi imkanı getirilmiştir. Ancak, Cumhurbaşkanlığı kararnamesi ile her idare kurulamayacak ve bazı önemli hususlar (örneğin, personelin özlük hakları, kişi hak ve özgürlüklerine etki eden idari yaptırımlar ve kolluk yetkisi) düzenlenemeyecektir
İdare hukuku, temeli anayasada belirlenen, idarenin faaliyet ve örgütlenmesine ilişkin kurallar öngören, kamuya tanınan üstünlük ve ayrıcalıklar ile bireye tanınan hak ve hürriyetlerin dengelenmesini sağlayan hukuk dalıdır. İdare hukukunun temel ilkeleri: Hukuk devleti ilkesi: İdarenin tüm işlem ve eylemlerinin hukuka uygun olması gerektiğini ifade eder. Sosyal devlet ilkesi: Devletin temel hizmetleri ücretsiz sağlaması ve dezavantajlı grupların ihtiyaçlarını karşılaması gerektiğini belirtir. Eşitlik ilkesi: İdarenin herkese eşit şekilde hizmet sunması gerektiğini vurgular. İdarenin kanuniliği ilkesi: İdarenin tüm işlem ve eylemlerinin yasal dayanağı olması gerektiğini belirtir. Merkezden yönetim - yerinden yönetim ilkesi: Türk idari yapılanmasındaki iki temel yönetim sistemini ifade eder. İdarenin bütünlüğü ilkesi: Tüm idari kuruluşların bir bütün olarak idareyi oluşturduğunu belirtir. İdare hukukunun kaynakları: Anayasa; Kanunlar ve kanun hükmünde kararnameler; Tüzükler; Yönetmelikler; Diğer düzenleyici işlemler; Doktrin (öğreti); İçtihatlar; Teamüller; Genel ilkeler. İdare hukukunun uygulanmasından doğan uyuşmazlıklar, idari yargıda (idare ve vergi mahkemeleri, bölge idare mahkemeleri, Danıştay) çözümlenir.
İdari teşkilatta yer alan bazı önemli kişiler ve birimler şunlardır: 1. Merkezi İdare: - Cumhurbaşkanı: Devletin ve hükümetin temsilcisi, en yüksek hiyerarşik amir. - Bakanlar ve Bakanlıklar: Devletin sunduğu kamu hizmetlerinin temel başlıklarla bölündüğü örgütler. 2. Taşra Teşkilatı: - Vali: İl genel idaresinin başı, cumhurbaşkanının temsilcisi ve idari yürütme organı. - Kaymakam: İlçe idaresinin başı, hükümetin temsilcisi. 3. Yerinden Yönetimler: - İl Özel İdaresi: Vali, İl Genel Meclisi ve İl Encümeni'nden oluşur. - Belediye: Belediye Başkanı, Belediye Meclisi ve Belediye Encümeni'nden oluşur. - Köy: Muhtar, Köy Derneği ve Köy İhtiyar Heyeti'nden oluşur. 4. Diğer Birimler: - Devlet Denetleme Kurulu, Danıştay, Sayıştay gibi kurumlar da idari teşkilatın önemli parçalarıdır.
İdari teşkilat ve hiyerarşik teşkilat arasındaki temel farklar şunlardır: 1. Kapsam: - İdari teşkilat, merkezden yönetim ile yerinden yönetim arasındaki ilişkiyi düzenler. - Hiyerarşik teşkilat, aynı tüzel kişilik içindeki ast-üst ilişkisini düzenler. 2. Yasal Düzenleme: - İdari vesayet için yasal düzenleme gereklidir. - Hiyerarşi ise doğası gereği her örgütlenmede kendiliğinden gelişir. 3. Denetim Alanı: - İdari vesayet, kamu tüzel kişilikleri arasında hukuka uygunluk denetimi yapar. - Hiyerarşi, hem hukuka uygunluk hem de yerindenlik denetimi yapar. 4. Örnekler: - İdari vesayet: Ulaştırma Bakanlığı - Türkiye Cumhuriyeti Devlet Demir Yolları. - Hiyerarşi: Bakan - müsteşar, vali - kaymakam.
İdari teşkilat, idarenin üstlendiği görevleri yerine getiren örgüt olarak ifade edilebilir. İdari teşkilatın iki temel ilkesi vardır: 1. Merkezden yönetim ilkesi. 2. Yerinden yönetim ilkesi. Türkiye'deki merkezi idarenin teşkilat yapısı şu şekildedir: Cumhurbaşkanı; Başbakan; Bakanlar Kurulu; Bakanlıklar. Merkezi idarenin taşra teşkilatı ise il, ilçe ve bucak yönetimlerinden oluşan "mülki idari birimler" ile birkaç ili kapsayan "bölge yönetimleri"nden oluşur.
Türkiye'de idari teşkilat, merkezi idare ve yerinden yönetim olmak üzere ikiye ayrılır. Merkezi idare, başkent teşkilatı ve taşra teşkilatı olarak ikiye ayrılır. Başkent teşkilatı, Cumhurbaşkanlığı ve bakanlıklardan oluşur. Taşra teşkilatı, il, ilçe ve bucaklardan meydana gelir. Yerinden yönetim, yerel yönetimler, kamu kurumları, kamu kurumu niteliğinde meslek teşekkülleri gibi birimleri içerir.
İdare hukukunda derlenen kanunlar şunlardır: Anayasa. İlgili diğer kanunlar. Kanun hükmünde kararnameler. Tüzük ve yönetmelikler. Yargı içtihatları. İdari teamül ve tatbikat. İdare hukuku, tedvin (derleme/kodifiye) edilmemiş bir hukuk dalıdır; tek ve toplu bir şekilde mevzuatı bulunmaz.
Hukuk
İcra itiraz dilekçesi nasıl yazılır?
İkamet belge no nedir?
İmha kararı tutanağı ne zaman yapılır?
İmarda minimum cephe uzunluğu nasıl hesaplanır?
İkta arazisi kime ait?
İmza defterine ne yazılır?
İcra ödemesi yaparken açıklamaya dosya numarası yazmak zorunlu mu?
İbraz ne demek?
İmzada isim nereye yazılır?
İcra etmek ne anlama gelir?
İsim değişikliğinde görevli ve yetkili mahkeme asliye ceza mı?
İcra takibine itiraz dilekçesi örnek no 7 nedir?
İbrahim Tatlises neden hapse girdi?
İcra takibi saat kaçta başlar?
İdari davada ek delil dilekçesi ne zaman verilir?
İkamet izni ile ikamet etmek arasındaki fark nedir?
İcra müdürünün konutta haciz kararı onaylanması ne demek?
İhtar çekmek ne anlama gelir?
İftira suçu kamu görevlisine karşı işlenirse cezası nedir?
İl ve ilçe idare kurulları kimlerden meydana gelir?
İkametgah belgesi örneği nereden alınır?
İdam cezası hangi suçlara verilir?
İl Emniyet Müdürü atamaları nasıl yapılır?
İhbar süresi en az kaç gün olmalı?
İnsan kaynakları işe alımda hangi testleri yapar?
İhtikâr hangi kanunla yasaklanmıştır?
İhbar tazminatında hangi kod kullanılır?
İkamet belgesi yükleme nasıl yapılır e-devlet?
İnsanı yaşatmak devlet için neden önemlidir?
İcra iflas kanunu 111 nedir?
İhtarnamenin geçerli olması için noter şart mı?
İlk yazılı kanun hangi Türk devletidir?
İcracı ne iş yapar?
İsim denkliğine kimler başvurabilir?
İngiltere neden yazılı bir anayasaya sahip değil?
İhraç edildim ne yapmalıyım?
İltihakın şartları nelerdir?
İdari işlemler nelerdir?
İhtarlı uyarı ne demek?
İcra itiraz dilekçesi UYAPtan gönderilir mi?