İdari teşkilatlanma, Anayasa'nın. maddesinin birinci fıkrasına tabidir. Bu fıkra, "İdare, kuruluş ve görevleriyle bir bütündür ve kanunla düzenlenir" hükmünü içerir
Ayrıca, 2017 Anayasa değişikliği ile idarenin Cumhurbaşkanlığı kararnamesi ile de kurulabilmesi imkanı getirilmiştir. Ancak, Cumhurbaşkanlığı kararnamesi ile her idare kurulamayacak ve bazı önemli hususlar (örneğin, personelin özlük hakları, kişi hak ve özgürlüklerine etki eden idari yaptırımlar ve kolluk yetkisi) düzenlenemeyecektir
İdare hukuku, temeli anayasada belirlenen, idarenin faaliyet ve örgütlenmesine ilişkin kurallar öngören, kamuya tanınan üstünlük ve ayrıcalıklar ile bireye tanınan hak ve hürriyetlerin dengelenmesini sağlayan hukuk dalıdır. İdare hukukunun temel ilkeleri: Hukuk devleti ilkesi: İdarenin tüm işlem ve eylemlerinin hukuka uygun olması gerektiğini ifade eder. Sosyal devlet ilkesi: Devletin temel hizmetleri ücretsiz sağlaması ve dezavantajlı grupların ihtiyaçlarını karşılaması gerektiğini belirtir. Eşitlik ilkesi: İdarenin herkese eşit şekilde hizmet sunması gerektiğini vurgular. İdarenin kanuniliği ilkesi: İdarenin tüm işlem ve eylemlerinin yasal dayanağı olması gerektiğini belirtir. Merkezden yönetim - yerinden yönetim ilkesi: Türk idari yapılanmasındaki iki temel yönetim sistemini ifade eder. İdarenin bütünlüğü ilkesi: Tüm idari kuruluşların bir bütün olarak idareyi oluşturduğunu belirtir. İdare hukukunun kaynakları: Anayasa; Kanunlar ve kanun hükmünde kararnameler; Tüzükler; Yönetmelikler; Diğer düzenleyici işlemler; Doktrin (öğreti); İçtihatlar; Teamüller; Genel ilkeler. İdare hukukunun uygulanmasından doğan uyuşmazlıklar, idari yargıda (idare ve vergi mahkemeleri, bölge idare mahkemeleri, Danıştay) çözümlenir.
İdari teşkilatta yer alan bazı önemli kişiler ve birimler şunlardır: 1. Merkezi İdare: - Cumhurbaşkanı: Devletin ve hükümetin temsilcisi, en yüksek hiyerarşik amir. - Bakanlar ve Bakanlıklar: Devletin sunduğu kamu hizmetlerinin temel başlıklarla bölündüğü örgütler. 2. Taşra Teşkilatı: - Vali: İl genel idaresinin başı, cumhurbaşkanının temsilcisi ve idari yürütme organı. - Kaymakam: İlçe idaresinin başı, hükümetin temsilcisi. 3. Yerinden Yönetimler: - İl Özel İdaresi: Vali, İl Genel Meclisi ve İl Encümeni'nden oluşur. - Belediye: Belediye Başkanı, Belediye Meclisi ve Belediye Encümeni'nden oluşur. - Köy: Muhtar, Köy Derneği ve Köy İhtiyar Heyeti'nden oluşur. 4. Diğer Birimler: - Devlet Denetleme Kurulu, Danıştay, Sayıştay gibi kurumlar da idari teşkilatın önemli parçalarıdır.
İdari teşkilat ve hiyerarşik teşkilat arasındaki temel farklar şunlardır: 1. Kapsam: - İdari teşkilat, merkezden yönetim ile yerinden yönetim arasındaki ilişkiyi düzenler. - Hiyerarşik teşkilat, aynı tüzel kişilik içindeki ast-üst ilişkisini düzenler. 2. Yasal Düzenleme: - İdari vesayet için yasal düzenleme gereklidir. - Hiyerarşi ise doğası gereği her örgütlenmede kendiliğinden gelişir. 3. Denetim Alanı: - İdari vesayet, kamu tüzel kişilikleri arasında hukuka uygunluk denetimi yapar. - Hiyerarşi, hem hukuka uygunluk hem de yerindenlik denetimi yapar. 4. Örnekler: - İdari vesayet: Ulaştırma Bakanlığı - Türkiye Cumhuriyeti Devlet Demir Yolları. - Hiyerarşi: Bakan - müsteşar, vali - kaymakam.
İdari teşkilat, idarenin üstlendiği görevleri yerine getiren örgüt olarak ifade edilebilir. İdari teşkilatın iki temel ilkesi vardır: 1. Merkezden yönetim ilkesi. 2. Yerinden yönetim ilkesi. Türkiye'deki merkezi idarenin teşkilat yapısı şu şekildedir: Cumhurbaşkanı; Başbakan; Bakanlar Kurulu; Bakanlıklar. Merkezi idarenin taşra teşkilatı ise il, ilçe ve bucak yönetimlerinden oluşan "mülki idari birimler" ile birkaç ili kapsayan "bölge yönetimleri"nden oluşur.
Türkiye'de idari teşkilat, merkezi idare ve yerinden yönetim olmak üzere ikiye ayrılır. Merkezi idare, başkent teşkilatı ve taşra teşkilatı olarak ikiye ayrılır. Başkent teşkilatı, Cumhurbaşkanlığı ve bakanlıklardan oluşur. Taşra teşkilatı, il, ilçe ve bucaklardan meydana gelir. Yerinden yönetim, yerel yönetimler, kamu kurumları, kamu kurumu niteliğinde meslek teşekkülleri gibi birimleri içerir.
İdare hukukunda derlenen kanunlar şunlardır: Anayasa. İlgili diğer kanunlar. Kanun hükmünde kararnameler. Tüzük ve yönetmelikler. Yargı içtihatları. İdari teamül ve tatbikat. İdare hukuku, tedvin (derleme/kodifiye) edilmemiş bir hukuk dalıdır; tek ve toplu bir şekilde mevzuatı bulunmaz.
Hukuk
İlamlı icra takibine itiraz UYAP'ta görünür mü?
İcra takibi kaç ay ödenmezse dosya kapanır?
İhtarname nedir ve ne için çekilir?
İradî ve gayri iradi ne demek hukuk?
İdari Hakimlik Sınavı 35 yaş sınırı ne zaman kalktı?
İftira nedir ve örnekleri?
İbranamede hangi şartlar olmalı?
İfade özgürlüğü ile ilgili slogan nedir?
İlçe emniyet müdürüne hangi rütbe bakar?
İskan başvurusu nasıl yapılır?
İlamın icrasında hangi icra dairesi görevli?
İbra edilen kişi ne yapmalı?
İdari para cezası hangi hallerde verilir?
İmar uygulaması yapılan yer nasıl anlaşılır?
İdari Yargılama Usulü Hukuku dersinde hangi konular işlenir?
İmza sirküsünde dayanak kısmı nedir?
İrsaliye fatura edilmezse ne olur?
İmar planı sorgulama nasıl yapılır?
İhtiyati haciz tapuda nasıl görünür?
İsim değişikliği için mahkeme kararı şart mı?
İhtiyati tedbir şartları nelerdir?
İhdas ve tescil ne demek?
İcra itiraz dilekçesi UYAP'a ne zaman düşer?
İl genel idaresi nedir?
İbraname nedir?
İlk anayasa hangi anayasadır?
İl özel idare kurulu kimlerden oluşur ve başkanı kimdir?
İlhan duman avukatlık bürosu ne iş yapar?
İmar affına giren kat mülkiyet tapusu alınır mı?
İmza bina yönetim ne iş yapar?
İhaleden yasaklılık sorgulama nasıl yapılır?
İdari para cezası kabahat mi suç mu?
İkameti almak için tapu değeri nasıl hesaplanır?
İcra takibi avukata devredilirse ne olur?
İnşaatta eksik iş nasıl tespit edilir?
İmar Kanunu'na göre kaç çeşit imar vardır?
İdari işlemlerin hukuka aykırılığının yaptırımları nelerdir?
İlk 3 kadın milletvekili hangi partiden?
İnternet faturasına itiraz edince ne olur?
İfrazı gerektiren sebepler nelerdir?