Ömer Hayyam'ın dörtlüklerinden bazıları şunlardır:
Akıl bu kadehi övdükçe över;Alnından sevgiyle öptükçe öper;Zaman ustaysa bu canım nesneyiHem yapar hem kırıp bin parça eder
Ey zaman, bilmez misin ettiğin kötülükleri?Sana düşer azapların, tövbelerin beteri.Alçakları besler, yoksulları ezer durursun:Ya bunak bir ihtiyarsın ya da eşeğin biri
Dünya dediğin bir bakışımızdır bizim;Ceyhun nehri kanlı gözyaşımızdır bizim;Cehennem, boşuna dert çektiğimiz günler,Cennetse gün ettiğimiz günlerdir bizim
Yaşamanın sırlarını bileydinÖlümün sırlarını da çözerdin;Bugün aklın var, bir şey bildiğin yok:Yarın, akılsız, neyi bileceksin 5?
İçin temiz olmadıktan sonraHacı hoca olmuşsun, kaç para!Hırka, tespih, post, seccade güzel;Ama Tanrı kanar mı bunlara 5?
Ömer Hayyam'ın dörtlüklerinin tamamına aşağıdaki kaynaklardan ulaşılabilir:
Nişaburlu Ömer Hayyam, tam adıyla Gıyaseddin Ebu'l Feth Ömer bin İbrahim el-Hayyam, 1048 yılında Nişabur, Horasan'da doğmuş İranlı bir şair, filozof, matematikçi ve astronomdur. Başlıca özellikleri: Eserleri: Felsefe, edebiyat, matematik ve astronomi alanlarında 18 önemli esere imza atmıştır. Katkıları: Miladi ve hicri takvimlerden daha hassas olan Celali Takvimi'ni hazırlamıştır. Ünü: Rubaileri ile tanınmıştır ve bu türün öncüsü olarak kabul edilir. Danışmanlık: Selçuklu Sultanı Melikşah'a danışmanlık yapmıştır. 4 Aralık 1131'de 83 yaşındayken Nişabur'da hayatını kaybetmiştir.
Ömer Hayyam'ın aşk temalı bazı rubaileri: 1. "Gül Bahçesi": > Gece, gül bahçesinde ararken seni, > Gülden gelen kokun sarhoş etti beni; > Seni anlatmaya başlayınca güle > Baktım kuşlar da dinliyor hikayemi. 2. "Aşkın Ateşi": > Aşkın ateşi içimde yanar, her an her yerde seni ararım. 3. "Sevgini Gizleme": > Leylâ isteyen kişi Mecnun olmalı; > Kendinden de, dünyasından da geçmeli. > Sevenlerin sofrasına çağrılınca > Ben körüm, ben dilsizim demeli. 4. "Benim Halimden": > Benim halimden haber sorarsan, > Bir çift sözüm var sana, yürekten: > Sevginle gireceğim toprağa, > Sevginle çıkacağım topraktan.
Ömer Hayyam'ın "Eşek" şiiri olarak bilinen bir şiiri bulunmamaktadır. Ancak, Hayyam'ın "Cennet-i Ala" adlı şiirinden bir bölüm, eşek metaforu kullanılarak şu şekilde özetlenebilir: > "Irmaklarından şaraplar akacak" diyorsun, Cennet-i alâ meyhane midir? "Her mümin'e iki huri" diyorsun, Cennet-i alâ kerhane midir?. Bu dizelerde, cennette vaat edilen şarap ve huri gibi kavramların dünyada neden yasak olduğu sorgulanır. Ömer Hayyam'ın eserleri arasında daha spesifik bir "eşek şiiri" yer almamaktadır.
Ömer Hayyam'ın bilime katkıları kısaca şu şekilde özetlenebilir: Matematik: Kübik denklemlerin çözümü ve geometrik yöntemlerle cebir üzerine çalışmaları. Astronomi: Celali Takvimi'nin geliştirilmesi ve astronomik gözlemler. Geometri: Öklid geometrisi üzerine çalışmaları ve paralel aksiyomu anlamaya katkıları. Edebiyat: Rubaiyat adlı eseriyle rubai türünün kurucusu olması. Ömer Hayyam ayrıca fizik, tıp, tarih ve mekanik gibi alanlarda da bilimsel eserler vermiştir.
Ömer Hayyam'ın en güzel sözü olarak değerlendirilebilecek bazı sözler şunlardır: "Var mı daha ağır yük zamanı çekmek kadar?". "Yaşamanın sırlarını bileydin, ölümün sırlarını da çözerdin. Bugün aklın var, bir şey bildiğin yok; yarın, akılsız, neyi bileceksin?". "Bizim şarap içmemiz ne keyfimizden, ne dine, edebe aykırı gitmemizden, bir an geçmek istiyoruz kendimizden, içip içip sarhoş olmamız bu yüzden.". "Dünyada akla değer veren yok madem, aklı az olanın parası çok madem, getir şu şarabı, alsın aklımızı, belki böyle beğenir bizi el âlem!". "Sevgiyle yoğrulmamışsa yüreğin tekkede, manastırda eremezsin. Bir kez gerçekten sevdin mi dünyada cennetin cehennemin üstündesin.".
Ömer Hayyam'ın şarap şiirlerinin bazıları, şarabı tasavvufi anlamda kullanarak ölümsüzlük, ilahi aşk ve hayatın geçici doğası gibi temaları işler. Ancak, Hayyam'a atfedilen bazı şarap şiirleri, anlamsız ve saçma olarak değerlendirilmektedir. Hayyam'ın şarapla ilgili şiirlerinin her birinin ona ait olmadığı, bazı şiirlerin kötü niyetli ya da cahil kişiler tarafından ona atfedildiği düşünülmektedir. Ömer Hayyam'ın şarap şiirlerinin analizine şu kaynaklardan ulaşılabilir: simeranyada.com; kemalcan-net.medium.com; academia.edu.
Ömer Hayyam'ın dünya ile ilgili bazı sözleri: "Dünya dediğin bir bakışımızdır bizim; Ceyhun nehri kanlı göz yaşımızdır bizim; Cehennem, boşuna dert çektiğimiz günler, Cennetse gün ettiğimiz günlerdir bizim". "Baharlar yazlar geçer sonbahar gelir; Ömrümün yaprakları dökülür bir bir; Şarap iç, gam yeme, bak ne demiş bilge: Dünya dertleri zehir, şarap panzehir". "Felek ne cömert ne aşağılık insanlara! Han hamam, dolap değirmen, hep onlara. Kendini satmayan adama ekmek yok: Sen gel de yuh çekme böylesi dünyaya!". "Adam olduysan hesap ver kendine: Getirdiğin ne? Götürdüğün ne? Şarap içersem ölürüm diyorsun: İçsen de öleceksin, içmesen de!". "İki batman şarap, bir buğday ekmeği; Bir koyun budu, bir de ay yüzlü sevgili; Daha ne istenir bilmem şu dünyada: Padişah daha iyisini bulabilir mi?".
Kültür ve Sanat
Üç başlı ejder hangi Türk boyunun sembolü?
Ziusudar hangi uygarlığa aittir?
Çıragan Sarayı neden İstanbul'un en pahalı oteli?
Çav bella hangi enstrümanlar ile çalınır?
Zümrüdü Anka kuşu nasıl boyanır?
Zümrüt ve yeşil aynı renk mi?
Ümitköy Antika Pazarı ne zaman?
Çok güzel hareketler bunlar eski oyuncuları kimler?
Çerkezlerin kökeni nereye dayanıyor?
Çizgi romanlarda fantezi ne demek?
Ömer Hayyamın 4lükleri nelerdir?
Çalgı türleri ve çalgı toplulukları nelerdir?
Çanakkale Truva Atı neden yapıldı?
Çökertme türküsünün hikayesi nedir?
Çekya bayrağı neyi temsil eder?
Çizgi filmlerin amacı nedir?
Zeybek oyununun 3 çeşidi nedir?
Zeyna neden savaşçı prenses oldu?
İbi aç İbi kaç yaşında?
Zeus kimin oğludur mitoloji?
Zülfikar kılıcı üstüne ne yazılır?
İbrahim yıldız hangi şarkıyla meşhur oldu?
Çalıkusu Munise ve Kâmran'ın annesi kimdir?
Çatal Höyük neden önemli?
Öykü Gürmanın eşi kim?
Çanakkale geçilmez şiirinin sözleri nelerdir?
Çanakkale Şehitler Abidesini kim yaptırdı?
Zerrin Özer Basit Numaralar kime yazdı?
Öğretmenler günü için kısa şiir kaç kıtadan oluşur?
Ünlü bir kişinin hayatı nasıl anlatılır ingilizce?
Çetin Tekındor kaç evlilik yaptı?
İbrahim Tatlıses 1952 yılında nerede doğdu?
Çağan efe ak ve kardeşi ikiz mi?
Çizmeli kedi neden masalda çizme giyiyor?
Ömer Seyfettinin 3 tane kitabı nedir?
Züppeler hangi dönemde ortaya çıktı?
Çağatay Ulusoy kaç yıl uzun saç kullandı?
Çağatay Ulusoy'un son hali neden değişti?
Çağatay Ulusoy ilk nerede keşfedildi?
İkrircik ne demek edebiyatta?