Yaşlılık , insanın doğumu ile başlayan yaşam süresince, ölümden önce yaşanan kronolojik bir kavramdır
Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) tarafından yapılan tanımlamaya göre 65 yaş ve üzeri bireyler yaşlı olarak kabul edilir
Yaşlılık dönemleri şu şekilde sınıflandırılır:
Yaşlılık, biyolojik, psikolojik, sosyal ve demografik açılardan da ele alınabilir
Biyolojik açıdan yaşlılık, moleküler ve hücresel düzeyde meydana gelen bir dizi hasarın birikimi olarak tanımlanır. Bu hasar, bireyin fizyolojik kapasitesinin azalmasına ve çeşitli hastalıkların riskinin artmasına yol açar
Psikolojik açıdan yaşlılık, bireyin zihinsel yetenek ve işlevlerindeki azalma ile birlikte, davranışsal uyum yeteneğindeki yaşa bağlı değişimleri ifade eder
Sosyo-kültürel açıdan yaşlılık, topluluğun yaşlılığa bakışı, yaşlı bireyin kayıplarla başa çıkması, emeklilik ve ölüme yaklaşımları bağlamında değerlendirilir
Ekonomik açıdan yaşlılık, emeklilik döneminin başlamasıyla birlikte gelir azalması ve toplumsal statünün kaybolması anlamına gelir
Yaşlıların bazı özellikleri şunlardır: Fizyolojik değişiklikler: Deri incelir ve esnekliğini kaybeder, boy kısalır, kas kuvveti ve kemik yoğunluğu azalır, görme ve işitme problemleri ortaya çıkar. Bilişsel değişiklikler: Kısa süreli bellek ve öğrenme yeteneği zayıflar, ancak uzun süreli bellek genellikle korunur. Psikolojik değişiklikler: Eskiye özlem artar, yeniliklere uyum sağlamakta zorlanırlar, depresyon ve ölüm korkusu gibi psikolojik sorunlar görülebilir. Sosyal değişiklikler: Emeklilik, çocukların evden ayrılması ve yakınların kaybı gibi durumlarla karşılaşırlar, sosyal rollerde azalma yaşanır. Sağlık sorunları: Yüksek tansiyon, eklem iltihabı, işitme kaybı ve kalp hastalıkları gibi sağlık problemleri sıkça görülür. Yaşlılık, kişiden kişiye ve toplumdan topluma farklılık gösterebilir.
Yaşlı terimi, genellikle yaşamın ileri evresine ulaşmış, belirli bir kronolojik yaş eşiğini aşmış bireyleri ifade eder. Dünya Sağlık Örgütü'ne göre bu eşik 65 yaş olarak kabul edilir.
Yaşlı ve ihtiyar kelimeleri genellikle aynı anlamı taşır ve "yaşlı" olarak kullanılır. Ancak, bazı bağlamlarda farklılıklar olabilir: Anadolu'da eskiden çocuk sahibi olanlara "adam" veya "kadın", torun sahibi olanlara "ihtiyar", elden ayaktan düşenlere ise "yaşlı" denirdi. Farabi ve Gazzâlî gibi düşünürlere göre ihtiyar, "iradenin aklın hayırlı gördüğünü işleme yönünde harekete geçmesi" anlamına gelir ve bilgelik, tecrübe ile ilişkilendirilir. Birleşmiş Milletler'in tanımına göre, 60 yaş ve üzeri kişiler yaşlı olarak kabul edilirken, Dünya Sağlık Örgütü 65 yaş ve üzerini yaşlı olarak tanımlar.
Yaşlanma ve yaş alma arasındaki fark şu şekilde açıklanabilir: Yaş alma. Yaşlanma. Yaşlanma ve yaş alma arasındaki bazı diğer farklar ise şu şekildedir: Yaş almak, biyolojik bir süreçken yaşlanma, bireyin deneyimlediği çeşitli yaşam olayları, stres, yaşam biçimi seçimleri ve çevresel etmenlerin bir sonucu olarak ortaya çıkar. Yaş almak, bireyin kontrolü dışında gerçekleşirken yaşlanma süreci, bireyin yaşam kalitesi, deneyimleri ve yaşam biçimi seçimleriyle yakından ilişkilidir. Ayrıca, "yaş almak" ifadesi yanlış bir anlatım olarak da değerlendirilmektedir.
Yaşlı ve genç arasındaki bazı farklar: Teknoloji: Gençler teknolojik gelişmeleri yakından takip ederken, yaşlılar bu konuda daha temkinli olabilir. Değerler: Gençler bireysellik ve özgürlüğe daha çok önem verirken, yaşlılar geleneksel değerlere daha bağlı olabilir. Hayata bakış: Gençler geleceğe odaklanırken, yaşlılar geçmiş deneyimlerine dayanarak daha olgun bir bakış açısına sahip olabilir. Çalışma anlayışı: Yaşlı kesim, gençlerin çalışma alışkanlığının olmadığını ve oturdukları yerden gelir sağlamak istediklerini düşünebilir. Deneyim: Gençler hayatta daha tecrübesizken, yaşlılar daha deneyimlidir. Bağışıklık: Gençlerin bağışıklık düzeyi genellikle yüksekken, yaşlılar bağışıklık düzeylerini düşürmüştür. Cilt yapısı: Yaşlı ciltlerde ölü deri hücreleri daha yavaş atılır, bu da cildin daha sert olmasına neden olur.
En doğru yaşlanma teorisi konusunda kesin bir görüş bulunmamaktadır, çünkü yaşlanma sürecini tam olarak açıklayan tek bir teori mevcut değildir. Yaşlanma teorileri iki ana kategoriye ayrılır: programlı yaşlanma teorileri ve hasar teorileri. Programlı yaşlanma teorileri, yaşlılığın ne zaman başlayacağını belirleyen genetik bir saat olduğunu savunur. Hasar teorileri, yaşlanmanın hücre ve genetik materyaldeki hasardan kaynaklandığını öne sürer. Yaşlanma süreci, genetik ve çevresel faktörlerin karmaşık etkileşimiyle gerçekleşir ve bu nedenle farklı teoriler, bu sürecin farklı yönlerini açıklamaya çalışır.
Yaşlı yetişkinlere "yaşlı-yaşlı" veya "en yaşlı-yaşlı" denir. Yaşlı-yaşlı: 75-84 yaş arasındaki bireyler için kullanılır. En yaşlı-yaşlı: 85 yaş ve üzeri bireyler için kullanılır. Ayrıca, "ihtiyar" kelimesi de yaşlı yetişkinleri ifade etmek için kullanılır ve genellikle daha saygılı ve olgun bir tavrı simgeler.
Sağlık
Zatüre aşısı hangi yaşlara yapılır?
Zeytinyağlı enginar neye iyi gelir?
Yasemin Aydın cildiye hangi hastanede?
Çocuk ürolojisi ve üroloji aynı mı?
Yanıklara hangi merhem iyi gelir?
Çocuk doktoruna ne zaman götürmeliyim?
Yaşa göre tansiyon kaç olmalı?
Zorlanma hangi hastalıkların belirtisi olabilir?
Çift görme ve şaşılık aynı şey mi?
Yer fıstığı yağının yan etkileri nelerdir?
Çok şekerli yemek kilo aldırır mı?
Yırtık neden olur?
Yeni çıkan meme neden sert olur?
Yaşlı dedeler neden daha az yaşar?
Zirkon kaplama için diş ne kadar kesilir?
Yenidoğan bebeğin başı neden büyük olur?
Wiami yağ ölçer tartı doğru mu?
Zometa ve zoledronat aynı mı?
Çocuğumun boy ve kilosu normal mi?
Vücutta elektriklenme neyin belirtisi olabilir?
Yoganın kalbi hangi yoga?
Zeytin yağ sarımsak ve limon karışımı ne zaman içilmeli?
Çene ameliyatı zor bir ameliyat mı?
Öksürürken mide ağrısı neden olur?
Vücutta absorbe olmak ne demek?
Zara neden zayıfladı?
Yenidoğan bebekte hangi cihazlar kullanılır?
Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları ile çocuk cerrahisi aynı mı?
Yıkanabilir klozet kapakları sağlıklı mı?
Yassı Epitel hangi hastalıklarda yükselir?
Yoğun bakımda hangi hastalar yatar?
Vücut ısısı kaç derece olursa titreme başlar?
Çalışabilir sağlık raporu ne işe yarar?
Yüksek tibial osteotomi kalıcı çözüm mü?
Zen Basil içecek sağlıklı mı?
Yaman Okay'ın hastalığı nedir?
Yeşil kart diş kaplama yapar mı?
Çocuk vitamin ilaçları ne zaman verilmeli?
Yetişkinlerde idrar kaçırma için hangi doktora gidilir?
Ölümcül bir salgın hastalık nedir?