Ünlü düşmesi ve ses düşmesi aynı olayı ifade eder
Ses düşmesi, kelime içindeki ünlü veya ünsüz harflerin kaybolması veya düşmesi durumunu ifade eder
Ön ses düşmesi, kelimenin başında bulunan bir sesin kaybolması durumudur. Örnekler: Nerede > nerde. Burada > burda. Şurada > şurda. Cuma ertesi > cumartesi. Ne asıl > nasıl. Ne edeyim > n’ideyim. Ne haber > n’aber. Ne eyleyeyim > neyleyim.
Evet, ünlü düşmesi ve hece düşmesi aynı şeydir. Hece düşmesi, iki heceli bazı sözcüklerin, ünlüyle başlayan bir ek aldıklarında ikinci hecelerindeki ünlüyü düşürmeleri olayıdır.
Ünlü düşmesi, bir ses olayıdır ve ek alma sırasında kelimenin yapısında meydana gelen bir değişikliktir.
Birleşik kelimelerde ses düşmesi olursa, bu kelimeler bitişik yazılır. Ses düşmesine uğrayan bazı birleşik kelime örnekleri: birbiri (< biri biri); kaynana (< kayın ana); nasıl (< ne asıl); niçin (< ne için); pazartesi (< pazar ertesi); sütlaç (< sütlü aş). Ayrıca, etmek ve olmak yardımcı fiilleriyle birleşirken ses düşmesine veya ses türemesine uğrayan kelimeler de bitişik yazılır. Örnekler: emretmek (< emir etmek); kaybolmak (< kayıp olmak).
Evet, "otur-muş" kelimesinde ünlü düşmesi vardır. Ünlü düşmesi, genellikle ikinci hecesinde dar ünlü (ı, i, u, ü) bulunan sözcüklerde, ünlüyle başlayan bir ek alındığında görülür.
Ünlü düşmesi olmayan kelimeler şunlardır: Özel isimler: Arkadaşın Ömür'e selam söyle. Belirli kelimeler ve ekler: "İçeri", "dışarı", "ileri", "şura", "bura", "ora", "yukarı", "aşağı" gibi sözler ek aldıklarında sonlarında bulunan ünlüler düşmez. "-la, -le" ve "-ar, -er" ekleri eklendikleri bazı sözcüklerde ünlü düşmesine neden olmaz. "İdi, imiş, ise" ek fiilleri bitişik yazıldığında başlarındaki "i" harfi düşmez. Örnekler: "içeride", "dışarıda", "ileride", "şurada", "burada", "orada", "yukarıda".
Hayır, "hızla" kelimesinde ünlü düşmesi yoktur. Ünlü düşmesi, genellikle ikinci hecesinde dar ünlü (ı, i, u, ü) bulunan iki heceli kelimelerde, ünlü ile başlayan bir ek alındığında gerçekleşir. "Hızla" kelimesi bu kriterlere uymamaktadır.
SON YAZILAR