İlgi ekiyle türemiş sıfatlar , kelimelerin sonuna getirilen ilgi ekleri ile oluşturulur. Bu ek, kelimelerin anlamını zenginleştirir ve onların başkalarıyla olan ilişkisini gösterir
İlgi ekiyle türemiş sıfatları bulmak için şu örnekler incelenebilir :
İlgi eki (-ki), yer ve zaman bildiren sözcüklerden sonra gelip eklendiği sözcüğü sıfat yapar . Örneğin, "sınıftaki öğrenciler" veya "yarınki sınav" cümlelerinde olduğu gibi
İlgi ekiyle türemiş sıfatlar, genellikle isim tamlamalarında ve cümle içinde sıklıkla yer alır
Türemiş sıfatlara bazı örnekler: Lık - lik ekiyle oluşturulan türemiş sıfatlar: "O kitabın bende on yıllık hatırası vardı". "Yetmiş yıllık hayatına çok büyük acılar sığdırmış olmalı". -Sız -siz olumsuz ekiyle oluşturulan türemiş sıfatlar: "Okay öyle kayıtsız bir insan ki, kıyamet kopsa umurunda olmaz". "Bu derneğin amacı yersiz yurtsuz kalmış insanlara yardım etmektir". Fiillere getirilen yapım ekleriyle oluşturulmuş türemiş sıfatlar: "Yarın uyuşan yanağım için ilaç almaya gideceğim". "O çalışkan bir öğrenci olduğu için istediği üniversiteyi kazanacaktır".
İlgi eki almış sıfat, yer ve zaman bildiren sözcüklerden sonra gelip, eklendiği sözcüğü sıfat yapan "-ki" ekini almış sözcüklerdir. Örnekler: sınıftaki öğrenciler; yarınki sınava; cebimdeki para; arabadaki çantalar.
Birleşik ve türemiş sıfatlar arasındaki temel fark, birleşik sıfatların iki kelimenin bir araya gelmesiyle, türemiş sıfatların ise en az bir yapım eki alarak yeni anlam kazanmasıyla oluşmasıdır. Türemiş sıfatlar, isim ya da fiil köklerine ve gövdelerine getirilen isim yapım ekleriyle oluşturulur. Birleşik sıfatlar ise iki kelimenin bir araya gelmesiyle oluşur ve iki türe ayrılır: 1. Kaynaşmış birleşik sıfatlar: Anlamca kaynaşmış, aralarına ek ya da kelime girmeyecek şekilde birleşen sıfatlardır. 2. Kurallı birleşik sıfatlar: Belirli kurallara göre oluşan sıfatlardır.
Sıfatlar, çeşitli eklerle türetilebilir veya anlamlarında değişiklik yapılabilir: Türemiş sıfatlar, isim veya fiil kök ve gövdelerine "-ci, -li, -lik, -siz" gibi yapım eklerinin getirilmesiyle oluşturulur. Sıfat-fiiller, fiillerden türetilir ve "-en, -esi, -mez, -r, -dik, -diği, -ecek, -miş" eklerini alır. Küçültme ekleri, sıfatların anlamlarını "-cik, -ce, -(i)msi, -(i)mtırak" ekleriyle daraltır. Pekiştirme ekleri, sıfatların anlamlarını kuvvetlendirmek için kullanılır ve ilk heceye "-m, -p, -r, -s" harflerinin eklenmesiyle yapılır. İlgi eki (-ki), yer ve zaman bildiren sözcüklerden sonra gelip eklendiği sözcüğü sıfat yapar.
Tüm sıfatları bulmak için cümlede isimlere sorulan sorulara göre sıfat türlerini belirlemek gerekir: 1. Niteleme Sıfatları: İsmin nasıl olduğunu anlatır, "nasıl?" sorusuna cevap verir. 2. Belirtme Sıfatları: İsimleri işaret, sayı, soru bakımından veya belirsiz bir şekilde belirtir. Dört ana başlıkta incelenir: - İşaret Sıfatları: Hangi? sorusuna cevap verir. - Belgisiz Sıfatlar: Kesin olmayan sayıları belirtir. - Sayı Sıfatları: Varlıkların sayısını belirtir. - Soru Sıfatları: İsimlerin niteliğini soru yoluyla belirtir. Ayrıca, sıfatların anlamlarını pekiştirmek veya küçültmek için kullanılan yöntemler de vardır.
Niteleme ve belirtme sıfat tamlamalarını bulmak için şu adımlar izlenebilir: 1. Cümlede sıfatları belirleme: Sıfatları bulmak için isme “nasıl?” sorusu sorulur. 2. Sıfat tamlamasını analiz etme: Niteleme sıfatlarıyla kurulan tamlamalar: Bir ismin özelliklerini belirtir. Belirtme sıfatlarıyla kurulan tamlamalar: Belirli bir ismi işaret eder. Örnekler: Niteleme sıfatları: “Kocaman yürek ile insanlık dersi veriyordu herkese.” “Mavi gömlek sana yakışmış.” Belirtme sıfatları: “Bu yollar ne zaman yapılacak?” “Şu elbiseyi de giyecek misin?” Not: Sıfat tamlamalarında sıfatla isim arasında noktalama işareti kullanılmaz.
Türemiş sıfat, isim ya da fiil kök ve gövdelerine getirilen yapım ekleriyle oluşturulmuş sıfatlardır. Bazı türemiş sıfat örnekleri: Lık - lik ekiyle: "on yıllık", "yetmiş yıllık", "satılık". Sız - siz ekiyle: "kayıtsız", "yersiz yurtsuz", "çaresiz". Fiillerle oluşturulan türemiş sıfatlar: "uyuşan", "çalışkan", "dışa dönük". Türemiş sıfatlar, varlıkların özelliklerini daha detaylı ve farklı yönlerden anlatmak için kullanılır.
Blog
İlgi ekiyle türemiş sıfatlar nasıl bulunur?
İHH ve Kızılay partner mi?
Öngörmek ne anlama gelir?
İki ayağını bir pabuça sokmak deyiminin hikayesi nedir?
Çelik yayınevi güvenilir mi?
Üçgen işareti define işareti ne anlama geliyor?
İngilizce 19 nasıl okunur?
Öz-güven ayrı mı bitişik mi?
İbrazen ne demek TDK?
Ünsüz benzeşmesine örnek sözcükler nelerdir?
İngilizce kitap okurken sözlük kullanmak doğru mu?
Ülkelerin resmi isimleri nelerdir?
Ünlü ve ünsüz benzeşmesi nasıl ayırt edilir?
İfsah ne demek?
İngilizce cam çeşitleri nelerdir?
Özenli düzgün bulmaca ne demek?
İngilizce argo deyimler nelerdir?
Ölü yakma işlemi yapan yere ne denir?
Önyargılı olmak ne demek TDK?
Çeviri yaparken harfler nasıl çevrilir?
İkileme ve tekrar aynı şey mi?
İdame etmek ne demek?
Çirkefi atmak ne demek?
Çolpan ve Çulpan aynı mı?
Üvey anne ingilizce ne demek?
Çetrefilli ne anlama gelir?
İktibas ne anlama gelir?
Öğrenmesi en kolay dil hangisi?
Özür dilemek eş anlamlısı nedir?
Ön yerine ne kullanılır?
İlginç sorular sormaya ne denir?
İhvanın kökeni nedir?
Ünlem işaretinin kullanıldığı cümleler nasıl okunur?
Öğe ne anlama gelir?
Çünki nasıl yazılır TDK?
İhzari ne demek?
Üç tekerlekli küçük motorlu taşıt bulmaca nedir?
İngilizce 10 tane cümle nasıl kurulur?
Üç nokta ile 5 cümle nedir?
Ünlü birinin biyografisini ingilizce olarak nasıl yazabilirim?