İradi ve gayri iradi terimleri hukuk bağlamında şu anlamlara gelir:
İradi : Kişinin kendi isteği ve rızasıyla gerçekleşen durumları ifade eder. Örneğin, iradi temsil, tarafların veya kanuni temsilcilerinin iradelerine dayanan temsil şeklidir
Gayri iradi : Kişinin iradesi dışında, zorunlu olarak gerçekleşen durumları ifade eder. Örneğin, gayri iradi işsizlik, cari ücret düzeyinde çalışmaya hazır olmasına karşın iş bulunamaması durumudur
İnsanın iradesine bağlı olmayan hususlar "ızdırâri (zorunlu) fiiller" olarak adlandırılır. Bazı ızdırâri fiil örnekleri: kokular; cevherler; tatlar; kuruluk; ölüm; kudret; şehvet. İslam kelam düşüncesinde, Cebriyye mezhebine göre, insanın tüm fiilleri Allah'ın yaratması ile meydana gelir ve insanın irade ve tercihi yoktur.
Özgür irade, kişinin eylemlerini, arzu, niyet ve amaçlarına göre kontrol altında tutabilme ve belirleme gücüdür.
İrad kelimesi Arapça kökenli olup, farklı anlamlara gelebilir: Gelir, kazanç: Bir mal veya mülkten düzenli olarak elde edilen gelir, kazanç. Söyleme, getirme: Bir şeyi dile getirme, söyleme eylemi. Varid kılmak, getirmek: Bir şeyi temin etme, sağlama. Tazminat ödeme biçimi: Hukukta, tazminatın peşin değil, belirli zamanlar içinde parça parça ödenmesi. Ayet-i kerime: Okunduğunda veya üzerinde taşındığında Allah'ın muhâfazasına (korumasına) vesile olan ayetler.
İrade ve iradi arasındaki fark şu şekildedir: - İrade: Bir şeyi yapıp yapmamaya karar verme gücü, istenç, istek, dilek anlamına gelir. - İradi: İrade ile ilgili, iradeye ait, istençli bir şekilde yapılan anlamına gelir. Özetle, irade genel bir kavramken, iradi bu kavramla ilgili spesifik durumları ifade eder.
İrade, bir kişinin kendi düşüncelerini ve davranışlarını kontrol etme, yönlendirme ve belirli bir amaca yönelik kararlar alabilme kapasitesidir. Arapça kökenli olan kelime, "istek", "gönül" ve "karar verme gücü" anlamlarına da gelir.
Evet, insan kendi iradesiyle yaptığı işlerden sorumludur. İnsanlar, sahip oldukları irade ve ihtiyarları sayesinde seçme melekesine sahip olurlar ve bu nedenle mükellef kabul edilirler. Ancak, fiilin meydana gelişinde kulun hür iradesinin etkisi olsa da, fiillerin yaratıcısı Allah'tır.
Hukuk
İradî ve gayri iradi ne demek hukuk?
İftira nedir ve örnekleri?
İbranamede hangi şartlar olmalı?
İfade özgürlüğü ile ilgili slogan nedir?
İlçe emniyet müdürüne hangi rütbe bakar?
İskan başvurusu nasıl yapılır?
İlamın icrasında hangi icra dairesi görevli?
İbra edilen kişi ne yapmalı?
İdari para cezası hangi hallerde verilir?
İmar uygulaması yapılan yer nasıl anlaşılır?
İdari Yargılama Usulü Hukuku dersinde hangi konular işlenir?
İmza sirküsünde dayanak kısmı nedir?
İrsaliye fatura edilmezse ne olur?
İmar planı sorgulama nasıl yapılır?
İhtiyati haciz tapuda nasıl görünür?
İsim değişikliği için mahkeme kararı şart mı?
İhtiyati tedbir şartları nelerdir?
İhdas ve tescil ne demek?
İcra itiraz dilekçesi UYAP'a ne zaman düşer?
İl genel idaresi nedir?
İbraname nedir?
İlk anayasa hangi anayasadır?
İl özel idare kurulu kimlerden oluşur ve başkanı kimdir?
İlhan duman avukatlık bürosu ne iş yapar?
İmar affına giren kat mülkiyet tapusu alınır mı?
İmza bina yönetim ne iş yapar?
İhaleden yasaklılık sorgulama nasıl yapılır?
İdari para cezası kabahat mi suç mu?
İkameti almak için tapu değeri nasıl hesaplanır?
İcra takibi avukata devredilirse ne olur?
İnşaatta eksik iş nasıl tespit edilir?
İmar Kanunu'na göre kaç çeşit imar vardır?
İdari işlemlerin hukuka aykırılığının yaptırımları nelerdir?
İlk 3 kadın milletvekili hangi partiden?
İnternet faturasına itiraz edince ne olur?
İfrazı gerektiren sebepler nelerdir?
İrtifak şerhi ne anlama gelir?
İskan Kanunu nedir?
İSG hizmet teklifi nedir?
İlçe belediyeleri hangi bakanlığa bağlıdır?